هضم
نفخ
باد در امعا از غذای نفاخ
نگاه حکما
حکما نفخ را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه می‌سنجیدند. باد در امعا از غذای نفاخ درمان را به قوت بیمار و فصل می‌دادند.
احتیاط
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گیاهان مرتبط
هضم و باد
مرزه
مرزه در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و ضعف هضم می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
گشنیز
گشنیز در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و جوش صورت می‌آید. مزاجش سرد و خشک است.
هضم و باد
شوید
شوید در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و کم‌شیری می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
ریحان
ریحان در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و سردرد می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
ترخون
ترخون در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف اشتها و بدبوئی دهان می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
ادویه گرم
سیر
سیر در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرماخوردگی و فشار عصبی می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
ادویه گرم
موسیر
موسیر در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف اشتها و نفخ می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
سمی احتیاطی
سداب
سداب در قفسهٔ عطار و مفردات برای قاعدگی عقب‌افتاده و درد مفصل سرد می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
سینه و حلق
مرزنجوش
مرزنجوش در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و گرفتگی صدا می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
زنان و شیر
بومادران
بومادران در قفسهٔ عطار و مفردات برای قاعدگی دردناک و زخم پوست سنتی می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
کلیه و مجاری
کرفس
کرفس در قفسهٔ عطار و مفردات برای سوزش ادرار و نفخ می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
کلیه و مجاری
جعفری
جعفری در قفسهٔ عطار و مفردات برای سوزش ادرار و نفخ می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
کبد و صفرا
کنگر
کنگر در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف هضم و سنگینی کبد می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
پونه‌سای
پونه‌سای در قفسهٔ عطار و مفردات برای سردرد و دل‌شوره می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
سینه و حلق
آویشن کوهی
آویشن کوهی در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و سرماخوردگی می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
انیسون
انیسون در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و کولیک می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
دفترچهٔ همین نشانه
نشانه‌های همین دستگاه
سخن حکیمان
عقیلی خراسانی · مخزن‌الادویه
زنیان بادشکن است اما تند؛ مقدارش را از زیره جدا حساب کن.
منبع: عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
عطاری قدیم · سینه به سینه
آنغوزه را نوک‌چاقو در غذا، نه قاشق در چای.
منبع: عطاری ایران، روایت سینه به سینه دکان
عطاری قدیم · سینه به سینه
زیره بعد چلو، نه ناشتا روی معده خالی زخم.
منبع: عطاری ایران، روایت سینه به سینه دکان
دستور حکیمان
سید اسماعیل جرجانی
زیره و گشنیز بعد آش حبوبات
زیره را اندک تفت خشک بده تا عطر بیاید.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
عطاری قدیم
جویدن سقز تازه برای معده سرد خودت
ساچمه سقز تازه را خودت آرام بجو تا نرم شود.
منبع: عطاری ایران، روایت سینه به سینه دکان؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
علی بن ربن طبری
لیمو امانی و نعنا برای تهوع راه خودت
یک لیمو امانی سوراخ‌شده را در قمقمه با نعنا دم کن.
منبع: علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
محمد بن زکریای رازی
دمنوش مرزه و گشنیز برای نفخ
یک قاشق مرزه را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
سید اسماعیل جرجانی
دمنوش گشنیز و شوید برای نفخ
یک قاشق گشنیز را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
عقیلی خراسانی
دمنوش شوید و ترخون برای نفخ
یک قاشق شوید را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
حکیم مؤمن
دمنوش ترخون و انیسون برای نفخ
یک قاشق ترخون را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: حکیم مؤمن، تحفة المؤمنین؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
عطاری قدیم
دمنوش انیسون و هل سیاه برای نفخ
یک قاشق انیسون را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: عطاری ایران، روایت سینه به سینه دکان؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه