نتیجه برای «مزاج»
بیماری و نشانه
گیاهان مرتبط
چشم و گوش
گل گندم
گل گندم در قفسهٔ عطار و مفردات برای خارش چشم سنتی و خارش چشم سنتی میآید. مزاجش سرد و خشک است.
هضم و باد
مرزه
مرزه در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و ضعف هضم میآید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
گشنیز
گشنیز در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و جوش صورت میآید. مزاجش سرد و خشک است.
هضم و باد
شوید
شوید در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و کمشیری میآید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
ریحان
ریحان در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و سردرد میآید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
ترخون
ترخون در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف اشتها و بدبوئی دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است.
ادویه گرم
سیر
سیر در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرماخوردگی و فشار عصبی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
ادویه گرم
پیاز
پیاز در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرماخوردگی و ضعف اشتها میآید. مزاجش گرم و تر است.
ادویه گرم
موسیر
موسیر در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف اشتها و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است.
زنان و شیر
شنبلیله
شنبلیله در قفسهٔ عطار و مفردات برای کمشیری و ضعف هضم میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سمی احتیاطی
سداب
سداب در قفسهٔ عطار و مفردات برای قاعدگی عقبافتاده و درد مفصل سرد میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سینه و حلق
مرزنجوش
مرزنجوش در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و گرفتگی صدا میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سینه و حلق
مریمگلی
مریمگلی در قفسهٔ عطار و مفردات برای گلودرد و عرق زیاد میآید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
رزماری
رزماری در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف حافظه سنتی و گردش سرد میآید. مزاجش گرم و خشک است.
زنان و شیر
بومادران
بومادران در قفسهٔ عطار و مفردات برای قاعدگی دردناک و زخم پوست سنتی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
پوست و خون
همیشهبهار
همیشهبهار در قفسهٔ عطار و مفردات برای زخم پوست سنتی و جوش میآید. مزاجش گرم و خشک است.
کلیه و مجاری
گزنه
گزنه در قفسهٔ عطار و مفردات برای کماشتهایی و درد مفصل میآید. مزاجش گرم و خشک است.
کبد و صفرا
قاصدک
قاصدک در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی کبد و یبوست صفراوی میآید. مزاجش سرد و خشک است.
سینه و حلق
بارهنگ
بارهنگ در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و سوزش ادرار میآید. مزاجش سرد و خشک است.
روده و لعاب
تخم بارهنگ
تخم بارهنگ در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و یبوست میآید. مزاجش سرد و تر است.
روده و لعاب
قدومه
قدومه در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و یبوست خشک میآید. مزاجش سرد و تر است.
سینه و حلق
ریشه ختمی
ریشه ختمی در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و خارش حلق میآید. مزاجش سرد و تر است.
کبد و صفرا
صبر زرد
صبر زرد در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و جوش میآید. مزاجش گرم و خشک است.
کلیه و مجاری
کرفس
کرفس در قفسهٔ عطار و مفردات برای سوزش ادرار و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است.
کلیه و مجاری
جعفری
جعفری در قفسهٔ عطار و مفردات برای سوزش ادرار و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است.
کلیه و مجاری
خارخسک
خارخسک در قفسهٔ عطار و مفردات برای سوزش ادرار و ضعف باه سنتی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
تب و مانّا
خارشتر
خارشتر در قفسهٔ عطار و مفردات برای تب و گرمی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
کبد و صفرا
کنگر
کنگر در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف هضم و سنگینی کبد میآید. مزاجش گرم و خشک است.
کبد و صفرا
کنگر فرنگی
کنگر فرنگی در قفسهٔ عطار و مفردات برای سنگینی کبد و سوءهاضمه چرب میآید. مزاجش سرد و خشک است.
سینه و حلق
زوفا
زوفا در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خلطدار و گرفتگی صدا میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سینه و حلق
فراسیون
فراسیون در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خلطدار و خلط سینه میآید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
پونهسای
پونهسای در قفسهٔ عطار و مفردات برای سردرد و دلشوره میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سینه و حلق
آویشن کوهی
آویشن کوهی در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و سرماخوردگی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سینه و حلق
آویشن شیرازی برگ
آویشن شیرازی برگ در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و خلط سینه میآید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
انیسون
انیسون در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و کولیک میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سینه و حلق
بادیان ختایی
بادیان ختایی در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
هل سیاه
هل سیاه در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خلطدار و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
جوزبوا
جوزبوا در قفسهٔ عطار و مفردات برای اسهال و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
بسباسه
بسباسه در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و ضعف هضم میآید. مزاجش گرم و خشک است.
ادویه گرم
دارفلفل
دارفلفل در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خلطدار و ضعف هضم میآید. مزاجش گرم و خشک است.
ادویه گرم
فلفل سیاه
فلفل سیاه در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف هضم و سرماخوردگی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
ادویه گرم
فلفل قرمز
فلفل قرمز در قفسهٔ عطار و مفردات برای درد مفصل سرد و ضعف گردش میآید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
زرنباد
زرنباد در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و تهوع میآید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
خولنجان
خولنجان در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف هضم و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است.
پوست و خون
سماق
سماق در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی معده و اسهال میآید. مزاجش سرد و خشک است.
قابض و زخم
پوست انار
پوست انار در قفسهٔ عطار و مفردات برای اسهال و بواسیر میآید. مزاجش سرد و خشک است.
قابض و زخم
گل انار
گل انار در قفسهٔ عطار و مفردات برای اسهال و زخم دهان میآید. مزاجش سرد و خشک است.
کبد و صفرا
انار دانه
انار دانه در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی کبد و تشنگی میآید. مزاجش سرد و تر است.
کبد و صفرا
زرشک
زرشک در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی کبد و یرقان سنتی میآید. مزاجش سرد و خشک است.
روده و لعاب
سنجد
سنجد در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و درد زانو میآید. مزاجش معتدل است.
پوست و خون
کنار
کنار در قفسهٔ عطار و مفردات برای جوش و خارش میآید. مزاجش سرد و خشک است.
پوست و خون
سدر
سدر در قفسهٔ عطار و مفردات برای جوش و خارش سر میآید. مزاجش سرد و خشک است.
پوست و خون
حنا
حنا در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی سر و ریزش سنتی میآید. مزاجش سرد و خشک است.
پوست و خون
وسمه
وسمه در قفسهٔ عطار و مفردات برای رنگ مو سنتی و گرمی پوست میآید. مزاجش سرد و خشک است.
کلیه و مجاری
روناس
روناس در قفسهٔ عطار و مفردات برای سوزش ادرار و سنگینی کلیه سنتی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سمی احتیاطی
کافور
کافور در قفسهٔ عطار و مفردات برای درد مفصل و بخور میآید. مزاجش سرد و خشک است.
بخور و صمغ
عود
عود در قفسهٔ عطار و مفردات برای بخور اتاق و غم میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سخن حکیمان
اعظم خان · اکسیر اعظم
تشخیص مزاج بیمار مقدم بر فهرست گیاهان است.
منبع: حکیم اعظم خان، اکسیر اعظم
قانونخوانان · تعلیم
گرم را با سرد، خشک را با تر، و همیشه با قوت بیمار.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
قانونخوانان · تعلیم
هر ضدّی درمانی است اگر مقدار درست باشد.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
جالینوس · الصناعه
ضد را با ضد درمان کن اگر نیرو تاب آورد.
منبع: جالینوس، الصناعة الصغیرة و کتب المزاج (ترجمهٔ کهن)
جالینوس · مزاج
گرمِ خشک را با ترِ سرد، و همیشه اندکاندک.
منبع: جالینوس، الصناعة الصغیرة و کتب المزاج (ترجمهٔ کهن)
ابن سینا · قانون
دارو را به مزاج بیمار و مزاج بیماری هر دو بسنج؛ اگر نیرو تاب نیاورد، لطیفتر کن.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
سید اسماعیل جرجانی · ذخیره
هر که شب بیدار و روز خفته است، مزاجش میآشوبد.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی
علی بن ربن طبری · فردوس
سفر ناگهانی مزاج را میآشوبد؛ غذا سبک گیر.
منبع: علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه
قانونخوانان · تعلیم
زیادهی دارو خود بیماری میشود.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
قانونخوانان · تعلیم
هر دارویی در دوز دیگر سم است.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
قانونخوانان · تعلیم
خودسر تکرار کردن نسخهٔ همسایه، بیماری دوم است.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
قانونخوانان · تعلیم
حجامت و فصد کار اهل دستاند نه دستور خانه؛ اینجا نمیآموزیم.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
قانونخوانان · تعلیم
داغ و جراحی و شکستهبندی را در کتاب بشناس و در خانه تکرار مکن.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
از کتابخانه
مقاله · ۱۴۰۴
مزاج چهارگانه به زبان عطار
هیئت تحریریه طبآنلاین — گرم و سرد، خشک و تر را از روی زبان، ادرار، خواب و اشتها چطور در دکان میسنجند.
کتاب · سدهٔ پنجم قمری
قانون در طب
ابن سینا — مرجع بزرگ طب ایرانی. مزاج، داروها، بیماریهای اندام به اندام. هنوز عطار و حکیم از فصل گیاهانش نقل میکنند.
کتاب · سدهٔ سیزدهم قمری
اکسیر اعظم
حکیم اعظم خان — دایرهالمعارف متأخر طب یونانی. تشخیص مزاج را بر فهرست گیاه مقدم میدارد.
کتاب · سدهٔ هشتم قمری
قانونچه
چغمینی — جزوهٔ آموزشی فشرده از قانون. مزاج و حفظ صحت را برای طلبه کوتاه کرده.
کتاب · سدهٔ سوم قمری
فردوس الحکمه
علی بن ربن طبری — از کهنترین جامعهای طب اسلامی. پلی میان طب هندی و جندیشاپور.
کتاب · سدهٔ دوازدهم قمری
طب اکبری
محمد اکبر ارزانی — قانونخوانی هندوان فارسی. قوت بیمار را خط نسخه میگذارد.
کتاب · سدهٔ چهارم قمری
هدایة المتعلمین فی الطب
اخوینی بخاری — کهنترین درسنامهٔ فارسی طب. برای شاگرد نوشته شده نه برای عمل دستی روی بیمار.