سینه و حلق · راهنمای آموزشی
زنجبیل و عسل با گیاهان دارویی | راهنمای طب سنتی
برای زنجبیل و عسل در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما زنجبیل، عسل، برگ اکالیپتوس، سیر و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. آبریزش و گرفتگی بینی از نزلهٔ سرد یا گرم.
زنجبیل و عسل در طب سنتی چیست؟
حکما زکام را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. آبریزش و گرفتگی بینی از نزلهٔ سرد یا گرم درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «زنجبیل و عسل» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «زکام» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ سینه و حلق بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای زنجبیل و عسل
زنجبیل (مزاج گرم و خشک): ریشه تند برای تهوع، سرمای معده و گردش. کاربرد در عطاری: ریشه خشک ورقهای یا تازه. پودر کهنه بیجان است.
عسل (مزاج گرم و خشک): عسل در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و زخم میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: خام رسبسته؛ تغذیه نوزاد زیر یک سال ممنوع
برگ اکالیپتوس (مزاج گرم و خشک): برگ اکالیپتوس در قفسهٔ عطار و مفردات برای زکام و خلط میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: برگ اکالیپتوس را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
سیر (مزاج گرم و خشک): سیر در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرماخوردگی و فشار عصبی میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: حبه سفت براق؛ جوانهزده تندتر و تیزتر است
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی زنجبیل و عسل
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ زنجبیل را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک بند انگشت تازه را رنده کن، ده دقیقه دم کن.
با عسل و لیمو برای شروع سرما.
این دستور را برای زکام فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ زنجبیل و عسل
عطاری قدیم در سینه به سینه: «پونه برای سرما، نعنا برای دل؛ عوضی نگیر.»
ابن سینا در قانون: «اکالیپتوس و اوکالیپتوس در متون نو بخور سینه است؛ کودک خرد را روغن نده.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای زنجبیل و عسل روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای زنجبیل و عسل باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
سنگ صفرا، خونریزی، وارفارین: احتیاط. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای زنجبیل و عسل چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد زنجبیل را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
زنجبیل و عسل در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «زکام» آمده است و «زنجبیل و عسل» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای زنجبیل و عسل معروفتر است؟
زنجبیل با مزاج گرم و خشک. ریشه تند برای تهوع، سرمای معده و گردش.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای زنجبیل و عسل در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب
