سینه و حلق · راهنمای آموزشی
دمنوش زنجبیل با گیاهان دارویی | راهنمای طب سنتی
برای دمنوش زنجبیل در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما زنجبیل، برگ اکالیپتوس، سیر، پیاز و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. آبریزش و گرفتگی بینی از نزلهٔ سرد یا گرم.
دمنوش زنجبیل در طب سنتی چیست؟
حکما زکام را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. آبریزش و گرفتگی بینی از نزلهٔ سرد یا گرم درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «دمنوش زنجبیل» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «زکام» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ سینه و حلق بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای دمنوش زنجبیل
زنجبیل (مزاج گرم و خشک): ریشه تند برای تهوع، سرمای معده و گردش. کاربرد در عطاری: ریشه خشک ورقهای یا تازه. پودر کهنه بیجان است.
برگ اکالیپتوس (مزاج گرم و خشک): برگ اکالیپتوس در قفسهٔ عطار و مفردات برای زکام و خلط میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: برگ اکالیپتوس را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
سیر (مزاج گرم و خشک): سیر در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرماخوردگی و فشار عصبی میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: حبه سفت براق؛ جوانهزده تندتر و تیزتر است
پیاز (مزاج گرم و تر): پیاز در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرماخوردگی و ضعف اشتها میآید. مزاجش گرم و تر است. کاربرد در عطاری: طبقه تازه؛ شربت پیاز و عسل رسم قدیم سرفه است
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی دمنوش زنجبیل
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ زنجبیل را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک بند انگشت تازه را رنده کن، ده دقیقه دم کن.
با عسل و لیمو برای شروع سرما.
این دستور را برای زکام فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ دمنوش زنجبیل
عطاری قدیم در سینه به سینه: «پونه برای سرما، نعنا برای دل؛ عوضی نگیر.»
ابن سینا در قانون: «اکالیپتوس و اوکالیپتوس در متون نو بخور سینه است؛ کودک خرد را روغن نده.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای دمنوش زنجبیل روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای دمنوش زنجبیل باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
سنگ صفرا، خونریزی، وارفارین: احتیاط. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای دمنوش زنجبیل چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد زنجبیل را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
دمنوش زنجبیل در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «زکام» آمده است و «دمنوش زنجبیل» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای دمنوش زنجبیل معروفتر است؟
زنجبیل با مزاج گرم و خشک. ریشه تند برای تهوع، سرمای معده و گردش.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای دمنوش زنجبیل در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب
