قلب و روح · در کتاب‌ها: سهر
بی‌خوابی
بیداری دراز از گرمی یا اندیشه
نگاه حکما
حکما سهر را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه می‌سنجیدند. بیداری دراز از گرمی یا اندیشه درمان را به قوت بیمار و فصل می‌دادند.
احتیاط
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گیاهان مرتبط
پوست و خون
گل بنفشه سه‌رنگ
گل بنفشه سه‌رنگ در قفسهٔ عطار و مفردات برای جوش و سرفه خشک می‌آید. مزاجش سرد و تر است.
اعصاب و خواب
جوزبوا
جوزبوا در قفسهٔ عطار و مفردات برای اسهال و نفخ می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
تخم کاهو
تخم کاهو در قفسهٔ عطار و مفردات برای بی‌خوابی و گرمی سر می‌آید. مزاجش سرد و تر است.
سمی احتیاطی
پوست خشخاش
پوست خشخاش در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و بی‌خوابی می‌آید. مزاجش سرد و خشک است.
اعصاب و خواب
کاهو خشک
کاهو خشک در قفسهٔ عطار و مفردات برای بی‌خوابی و گرمی می‌آید. مزاجش سرد و تر است.
اعصاب و خواب
کاهو وحشی
کاهو وحشی در قفسهٔ عطار و مفردات برای بی‌خوابی و گرمی سر می‌آید. مزاجش سرد و خشک است.
اعصاب و خواب
اسطوخودوس کوهی
اسطوخودوس کوهی در قفسهٔ عطار و مفردات برای سردرد و سکته سنتی پیشگیری می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
سنبل هندی
سنبل هندی در قفسهٔ عطار و مفردات برای بی‌خوابی و غم می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
گل لاوندر باغ
گل لاوندر باغ در قفسهٔ عطار و مفردات برای بی‌خوابی و سردرد می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
روغن بنفشه
روغن بنفشه در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی سر و بی‌خوابی می‌آید. مزاجش سرد و تر است.
اعصاب و خواب
نیلوفر آبی
نیلوفر آبی در قفسهٔ عطار و مفردات برای بی‌خوابی و گرمی سر می‌آید. مزاجش سرد و تر است.
اعصاب و خواب
روغن اسطوخودوس
روغن اسطوخودوس در قفسهٔ عطار و مفردات برای سردرد و بی‌خوابی می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
اسطوخودوس سفید
اسطوخودوس سفید در قفسهٔ عطار و مفردات برای سردرد و بی‌خوابی می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
خشخاش گل
خشخاش گل در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و بی‌خوابی می‌آید. مزاجش سرد و خشک است.
هضم و باد
بابونه شیرین
بابونه شیرین در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و بی‌خوابی می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و خواب
سنبل اکلی
سنبل اکلی در قفسهٔ عطار و مفردات برای بی‌خوابی و بی‌خوابی می‌آید. مزاجش گرم و خشک است.
دفترچهٔ همین نشانه
نشانه‌های همین دستگاه
سخن حکیمان
سید اسماعیل جرجانی · ذخیره
هر که شب بیدار و روز خفته است، مزاجش می‌آشوبد.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی
علی بن عباس اهوازی · کامل‌الصناعه
شام سنگین و فکر دراز خواب را می‌برد.
منبع: علی بن عباس اهوازی، کامل‌الصناعه الطبیه
عطاری قدیم · سینه به سینه
روغن بنفشه را روی جوش نریز؛ برای فرق سر و خشکی است.
منبع: عطاری ایران، روایت سینه به سینه دکان
دستور حکیمان
ابن سینا
تخم کاهو و بنفشه برای خواب گرم
تخم کاهو را بکوب و ملایم دم کن.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
علی بن عباس اهوازی
دمنوش رازک و بابونه برای خواب خودت
رازک کم و بابونه مساوی، هشت دقیقه دم کن.
منبع: علی بن عباس اهوازی، کامل‌الصناعه الطبیه؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
عطاری قدیم
دمنوش ریحان و رزماری برای بی‌خوابی
یک قاشق ریحان را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: عطاری ایران، روایت سینه به سینه دکان؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
داود انطاکی
دمنوش رزماری و پونه‌سای برای بی‌خوابی
یک قاشق رزماری را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: داود انطاکی، تذکرهٔ اولی الالباب؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
بهاءالدوله رازی
دمنوش پونه‌سای و جوزبوا برای بی‌خوابی
یک قاشق پونه‌سای را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب؛ بهاءالدوله رازی، خلاصه التجارب
ابن سینا
دمنوش جوزبوا و صندل سفید برای بی‌خوابی
یک قاشق جوزبوا را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
محمد بن زکریای رازی
دمنوش صندل سفید و تخم کاهو برای بی‌خوابی
یک قاشق صندل سفید را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه
سید اسماعیل جرجانی
دمنوش تخم کاهو و کاهو خشک برای بی‌خوابی
یک قاشق تخم کاهو را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی؛ عقیلی خراسانی، مخزن‌الادویه