یبوست در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

یبوست در طب سنتی چیست؟

حکما یبوست را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه می‌سنجیدند. خشکی براز از خشکی یا ضعف دفع درمان را به قوت بیمار و فصل می‌دادند.

حکما یبوست را در دستهٔ هضم بررسی می‌کردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال می‌سنجیدند، نه با یک گیاه برای همه.

بهترین گیاهان دارویی برای یبوست

تخم بارهنگ (مزاج سرد و تر): تخم بارهنگ در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و یبوست می‌آید. مزاجش سرد و تر است. کاربرد در عطاری: دانه لعاب‌دار؛ با آب فراوان واجب است

صبر زرد (مزاج گرم و خشک): صبر زرد در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و جوش می‌آید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: شیرابه تلخ عطاری؛ مسهل قوی است نه دمنوش عصر

سنجد (مزاج معتدل): سنجد در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و درد زانو می‌آید. مزاجش معتدل است. کاربرد در عطاری: میوه آردی؛ هسته را برای زانو جدا می‌کوبند

انجیر خشک (مزاج گرم و تر): انجیر خشک در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و سرفه خشک می‌آید. مزاجش گرم و تر است. کاربرد در عطاری: انجیر انجدان نرم؛ کپک‌زده نخر

طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی یبوست

دمنوش انجیر خشک و برگه زردآلو برای یبوست — داود انطاکی، تذکره. دستور خودمصرفی از قفسهٔ روده و لعاب؛ کار دستی روی تن دیگری نیست.

دمنوش برگه زردآلو و آلوی خشک برای یبوست — بهاءالدوله رازی، خلاصه التجارب. دستور خودمصرفی از قفسهٔ روده و لعاب؛ کار دستی روی تن دیگری نیست.

سخن حکیمان دربارهٔ یبوست

عقیلی خراسانی در مخزن‌الادویه: «اسفرزه بی‌آب خطر است نه دارو.»

عقیلی خراسانی در مخزن‌الادویه: «سنا شکم را می‌راند و پیچه می‌آورد؛ با گل سرخ لطیف کن.»

اشتباه‌های رایج در درمان خانگی

نسخهٔ دیگران را برای یبوست روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.

دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیاده‌روی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم می‌کند.

چه زمانی برای یبوست باید به پزشک مراجعه کرد؟

تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.

بی‌آب، تخم بارهنگ خودش سدّه می‌شود. بارداری دوز دارویی نه.

پرسش‌های پرتکرار

مطالب مرتبط

هضم

درمان خانگی یبوست با گیاهان دارویی | راهنمای طب سنتی

درمان خانگی یبوست: گیاهان عطاری، دستور قدم‌به‌قدم دمنوش، سخن حکما و احتیاط‌ها با منبع قانون و مخزن‌الادویه.