هضم · راهنمای آموزشی
درمان خانگی یبوست با گیاهان دارویی | راهنمای طب سنتی
برای درمان خانگی یبوست در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما تخم بارهنگ، صبر زرد، سنجد، انجیر خشک و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. خشکی براز از خشکی یا ضعف دفع.
درمان خانگی یبوست در طب سنتی چیست؟
حکما یبوست را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. خشکی براز از خشکی یا ضعف دفع درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «درمان خانگی یبوست» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «یبوست» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ هضم بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای درمان خانگی یبوست
تخم بارهنگ (مزاج سرد و تر): تخم بارهنگ در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و یبوست میآید. مزاجش سرد و تر است. کاربرد در عطاری: دانه لعابدار؛ با آب فراوان واجب است
صبر زرد (مزاج گرم و خشک): صبر زرد در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و جوش میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: شیرابه تلخ عطاری؛ مسهل قوی است نه دمنوش عصر
سنجد (مزاج معتدل): سنجد در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و درد زانو میآید. مزاجش معتدل است. کاربرد در عطاری: میوه آردی؛ هسته را برای زانو جدا میکوبند
انجیر خشک (مزاج گرم و تر): انجیر خشک در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و سرفه خشک میآید. مزاجش گرم و تر است. کاربرد در عطاری: انجیر انجدان نرم؛ کپکزده نخر
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی درمان خانگی یبوست
دمنوش انجیر خشک و برگه زردآلو برای یبوست — داود انطاکی، تذکره. دستور خودمصرفی از قفسهٔ روده و لعاب؛ کار دستی روی تن دیگری نیست.
دمنوش برگه زردآلو و آلوی خشک برای یبوست — بهاءالدوله رازی، خلاصه التجارب. دستور خودمصرفی از قفسهٔ روده و لعاب؛ کار دستی روی تن دیگری نیست.
یک قاشق انجیر خشک را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
برگه زردآلو را اگر جداست بعد از پنج دقیقه اضافه کن؛ هشت تا ده دقیقه کافی است.
صاف کن و ولرم خودت بنوش. عسل را روی جوش نریز.
با یک لیوان آب خودت بخور و یک لیوان پشتش.
سخن حکیمان دربارهٔ درمان خانگی یبوست
عقیلی خراسانی در مخزنالادویه: «اسفرزه بیآب خطر است نه دارو.»
عقیلی خراسانی در مخزنالادویه: «سنا شکم را میراند و پیچه میآورد؛ با گل سرخ لطیف کن.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای درمان خانگی یبوست روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای درمان خانگی یبوست باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
بیآب، تخم بارهنگ خودش سدّه میشود. بارداری دوز دارویی نه.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای درمان خانگی یبوست چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد تخم بارهنگ را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
درمان خانگی یبوست در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «یبوست» آمده است و «درمان خانگی یبوست» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای درمان خانگی یبوست معروفتر است؟
تخم بارهنگ با مزاج سرد و تر. تخم بارهنگ در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و یبوست میآید. مزاجش سرد و تر است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای درمان خانگی یبوست در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب
