هضم · راهنمای آموزشی
تهوع در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

برای تهوع در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما زرنباد، پوست لیمو، لیمو امانی، عرق نعنا و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. حرکت به قی بدون خروج.
تهوع در طب سنتی چیست؟
حکما تهوع را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. حرکت به قی بدون خروج درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
حکما تهوع را در دستهٔ هضم بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند، نه با یک گیاه برای همه.
بهترین گیاهان دارویی برای تهوع
زرنباد (مزاج گرم و خشک): زرنباد در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و تهوع میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: ریزوم معطر؛ خویشاوند زردچوبه است
پوست لیمو (مزاج گرم و خشک): پوست لیمو در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و بوی بد دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: پوست زرد بدون مغز سفید تلخ
لیمو امانی (مزاج گرم و خشک): لیمو امانی در قفسهٔ عطار و مفردات برای تهوع و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: لیمو خشک سیاه آش؛ دمنوش جدا است
عرق نعنا (مزاج گرم و خشک): عرق نعنا در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و تهوع میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: درجه عطار؛ صنعتی اسانس دارد
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی تهوع
زنجبیل و لیموامانی برای تهوع راه — علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه. حرکت سفر معده را میآشوبد؛ غذای چرب نگیر.
لیمو امانی و نعنا برای تهوع راه خودت — علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه. غذای سفر سبک؛ چرب نگیر.
ورق زنجبیل و یک لیموامانی سوراخشده را در قمقمه دم کن.
نعنا آخر. جرعه جرعه در راه.
سخن حکیمان دربارهٔ تهوع
ابن سینا در قانون: «قیء دارویی وقتی رواست که ماده بالا ایستاده باشد، نه در هر تهوع.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای تهوع روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای تهوع باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با زرنباد غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای تهوع چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد زرنباد را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
تهوع در طب سنتی چه نامی دارد؟
در عطاری و کتابهای طب سنتی همین نام «تهوع» به کار میرود.
کدام گیاه عطاری برای تهوع معروفتر است؟
زرنباد با مزاج گرم و خشک. زرنباد در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و تهوع میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای تهوع در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب