هضم · راهنمای آموزشی
خواص زنجبیل با گیاهان دارویی | راهنمای طب سنتی

برای خواص زنجبیل در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما زنجبیل، زرنباد، پوست لیمو، لیمو امانی و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. حرکت به قی بدون خروج.
خواص زنجبیل در طب سنتی چیست؟
حکما تهوع را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. حرکت به قی بدون خروج درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «خواص زنجبیل» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «تهوع» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ هضم بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای خواص زنجبیل
زنجبیل (مزاج گرم و خشک): ریشه تند برای تهوع، سرمای معده و گردش. کاربرد در عطاری: ریشه خشک ورقهای یا تازه. پودر کهنه بیجان است.
زرنباد (مزاج گرم و خشک): زرنباد در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و تهوع میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: ریزوم معطر؛ خویشاوند زردچوبه است
پوست لیمو (مزاج گرم و خشک): پوست لیمو در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و بوی بد دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: پوست زرد بدون مغز سفید تلخ
لیمو امانی (مزاج گرم و خشک): لیمو امانی در قفسهٔ عطار و مفردات برای تهوع و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: لیمو خشک سیاه آش؛ دمنوش جدا است
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی خواص زنجبیل
زنجبیل و لیموامانی برای تهوع راه — علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه. حرکت سفر معده را میآشوبد؛ غذای چرب نگیر.
لیمو امانی و نعنا برای تهوع راه خودت — علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه. غذای سفر سبک؛ چرب نگیر.
ورق زنجبیل و یک لیموامانی سوراخشده را در قمقمه دم کن.
نعنا آخر. جرعه جرعه در راه.
سخن حکیمان دربارهٔ خواص زنجبیل
ابن سینا در قانون: «قیء دارویی وقتی رواست که ماده بالا ایستاده باشد، نه در هر تهوع.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای خواص زنجبیل روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای خواص زنجبیل باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
سنگ صفرا، خونریزی، وارفارین: احتیاط. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای خواص زنجبیل چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد زنجبیل را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
خواص زنجبیل در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «تهوع» آمده است و «خواص زنجبیل» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای خواص زنجبیل معروفتر است؟
زنجبیل با مزاج گرم و خشک. ریشه تند برای تهوع، سرمای معده و گردش.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای خواص زنجبیل در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب