قلب و روح · راهنمای آموزشی
خواص بابونه با گیاهان دارویی | راهنمای طب سنتی
برای خواص بابونه در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما بابونه، گل بنفشه سهرنگ، جوزبوا، تخم کاهو و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. بیداری دراز از گرمی یا اندیشه.
خواص بابونه در طب سنتی چیست؟
حکما سهر را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. بیداری دراز از گرمی یا اندیشه درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «خواص بابونه» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «سهر» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ قلب و روح بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای خواص بابونه
بابونه (مزاج گرم و خشک): دمنوش زرد عطاری برای نفخ، دلپیچه و خواب راحت. کاربرد در عطاری: گل کامل بخر، نه پودر زرد بیبو. عطر سیب باید معلوم باشد.
گل بنفشه سهرنگ (مزاج سرد و تر): گل بنفشه سهرنگ در قفسهٔ عطار و مفردات برای جوش و سرفه خشک میآید. مزاجش سرد و تر است. کاربرد در عطاری: گل بنفشه سهرنگ را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
جوزبوا (مزاج گرم و خشک): جوزبوا در قفسهٔ عطار و مفردات برای اسهال و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: جوز کامل بخر نه پودر؛ زیاده گیج میکند
تخم کاهو (مزاج سرد و تر): تخم کاهو در قفسهٔ عطار و مفردات برای بیخوابی و گرمی سر میآید. مزاجش سرد و تر است. کاربرد در عطاری: دانه ریز؛ دمنوش خواب سنتی است
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی خواص بابونه
دمنوش تخم کاهو و کاهو خشک برای بیخوابی — سید اسماعیل جرجانی، ذخیره. دستور خودمصرفی از قفسهٔ اعصاب و خواب؛ کار دستی روی تن دیگری نیست.
دمنوش پونهسای و جوزبوا برای بیخوابی — بهاءالدوله رازی، خلاصه التجارب. دستور خودمصرفی از قفسهٔ اعصاب و خواب؛ کار دستی روی تن دیگری نیست.
یک قاشق تخم کاهو را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
کاهو خشک را اگر جداست بعد از پنج دقیقه اضافه کن؛ هشت تا ده دقیقه کافی است.
صاف کن و ولرم خودت بنوش. عسل را روی جوش نریز.
یک ساعت قبل خواب خودت بنوش؛ شام را سبک کن.
سخن حکیمان دربارهٔ خواص بابونه
سید اسماعیل جرجانی در ذخیره: «هر که شب بیدار و روز خفته است، مزاجش میآشوبد.»
علی بن عباس اهوازی در کاملالصناعه: «شام سنگین و فکر دراز خواب را میبرد.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای خواص بابونه روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای خواص بابونه باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
حساسیت به کاسنیان. در بارداری دوز زیاد ممنوع.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای خواص بابونه چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد بابونه را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
خواص بابونه در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «سهر» آمده است و «خواص بابونه» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای خواص بابونه معروفتر است؟
بابونه با مزاج گرم و خشک. دمنوش زرد عطاری برای نفخ، دلپیچه و خواب راحت.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای خواص بابونه در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب
