هضم · راهنمای آموزشی
بواسیر در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

اگر بواسیر تازه با تب بالا، خون یا تنگی نفس همراه است، اول به پزشک مراجعه کنید. در غیر این صورت، حکما این نشانه را در دستهٔ «هضم» میگذاشتند و برای تسکین خانگی از سیر کمک میگرفتند.
بواسیر در طب سنتی چیست؟
حکما بواسیر را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. گره نشیمن با خون یا باد درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
حکما بواسیر را در دستهٔ هضم بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند، نه با یک گیاه برای همه.
بهترین گیاهان دارویی برای بواسیر
سیر (مزاج گرم و خشک): سیر در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرماخوردگی و فشار عصبی میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: حبه سفت براق؛ جوانهزده تندتر و تیزتر است
پوست انار (مزاج سرد و خشک): پوست انار در قفسهٔ عطار و مفردات برای اسهال و بواسیر میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: پوست خشک داخلی؛ خیلی قابض است زیاده یبوست میآورد
پوست اسفرزه (مزاج سرد و تر): پوست اسفرزه در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و اسهال میآید. مزاجش سرد و تر است. کاربرد در عطاری: همان پسیلیوم؛ بدون آب خطر انسداد
انجبار ایرانی (مزاج سرد و خشک): انجبار ایرانی در قفسهٔ عطار و مفردات برای اسهال و بواسیر میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: انجبار ایرانی را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی بواسیر
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ سیر را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق سیر را ده دقیقه آهسته دم یا بجوشان.
صاف کن و ولرم بنوش؛ عسل را روی جوش نریز.
روزی یکی دو بار، نه قوری پشت قوری.
این دستور را برای بواسیر فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ بواسیر
ابن سینا دارو را هم به مزاج بیمار و هم به مزاج بیماری میسنجد؛ اگر بیمار ضعیف است، گیاه ملایمتر انتخاب میشود.
عقیلی خراسانی میگوید هر مفرده را با مضرّتش بشناس و جایگزین را فقط وقتی به کار ببر که اصل در دسترس نیست.
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای بواسیر روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای بواسیر باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با سیر غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای بواسیر چیست؟
اگر بواسیر با نشانهٔ خطرناک همراه است، بهترین کار مراجعه به پزشک است. در موارد خفیف سیر را کمرنگ دم کنید و استراحت کافی داشته باشید.
بواسیر در طب سنتی چه نامی دارد؟
در عطاری و کتابهای طب سنتی همین نام «بواسیر» به کار میرود.
کدام گیاه عطاری برای بواسیر معروفتر است؟
سیر با مزاج گرم و خشک. سیر در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرماخوردگی و فشار عصبی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای بواسیر در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب