نتیجه برای «نام دارو»
بیماری و نشانه
گیاهان مرتبط
مفصل و درد
خسرو دارو
خسرو دارو در قفسهٔ عطار و مفردات برای درد مفصل و درد مفصل میآید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
شاهسفرم
شاهسفرم در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و بوی بد دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است.
اعصاب و روح
زعفران
کلاله سرخ برای مفرح قلب، رنگ غذا و افسردگی خفیف سنتی.
پوست و خون
شبدر قرمز
شبدر قرمز در قفسهٔ عطار و مفردات برای جوش و گرمی خون میآید. مزاجش گرم و خشک است.
روغن و لعاب
روغن زیتون
روغن زیتون در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و درد مفصل میآید. مزاجش گرم و تر است.
روغن و لعاب
روغن حیوانی
روغن حیوانی در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف و سرفه خشک میآید. مزاجش گرم و تر است.
روغن و لعاب
روغن بادام شیرین
روغن بادام شیرین در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست و سرفه خشک میآید. مزاجش گرم و تر است.
روغن و لعاب
روغن کنجد
روغن کنجد در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف و یبوست خشک میآید. مزاجش گرم و تر است.
روغن و لعاب
روغن نارگیل
روغن نارگیل در قفسهٔ عطار و مفردات برای خشکی پوست و ضعف میآید. مزاجش گرم و تر است.
قابض و زخم
آب برنج
آب برنج در قفسهٔ عطار و مفردات برای اسهال و سوزش معده میآید. مزاجش سرد و خشک است.
سمی احتیاطی
کرچک
کرچک در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست عنید و یبوست عنید میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سینه و حلق
ختمی درختی
ختمی درختی در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و گرمی میآید. مزاجش سرد و تر است.
اعصاب و خواب
سنبل باغی
سنبل باغی در قفسهٔ عطار و مفردات برای بخور خوش و بخور خوش میآید. مزاجش گرم و خشک است.
هضم و باد
نمک دریا
نمک دریا در قفسهٔ عطار و مفردات برای غرغره حلق و غرغره حلق میآید. مزاجش گرم و خشک است.
سمی احتیاطی
تخم کرچک
تخم کرچک در قفسهٔ عطار و مفردات برای یبوست تاریخی و یبوست تاریخی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
دستور حکیمان
حکیم مؤمن
دمنوش بهمن سیاه و خسرو دارو برای درد مفصل سرد
یک قاشق بهمن سیاه را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: حکیم مؤمن، تحفة المؤمنین؛ عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
عطاری قدیم
دمنوش خسرو دارو و روغن کندر برای درد مفصل سرد
یک قاشق خسرو دارو را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: عطاری ایران، روایت سینه به سینه دکان؛ عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
عقیلی خراسانی
دمنوش پنجانگشت برای طمث نامنظم خودت
یک قاشق میوه پنجانگشت را ده دقیقه دم کن و خودت بنوش.
منبع: عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
عقیلی خراسانی
شیرخشت و ترنجبین برای تب خشک کودک
به اندازه یک گردو شیرخشت و ترنجبین را در یک استکان آب جوش حل کن.
منبع: عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
سید اسماعیل جرجانی
دمنوش گل سرخ گلابگیر و ابریشم برای غم
یک قاشق گل سرخ گلابگیر را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی؛ عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
عقیلی خراسانی
دمنوش ابریشم و سرگل گاوزبان برای غم
یک قاشق ابریشم را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
حکیم مؤمن
دمنوش سرگل گاوزبان و گل سرخ وحشی برای غم
یک قاشق سرگل گاوزبان را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: حکیم مؤمن، تحفة المؤمنین؛ عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
عطاری قدیم
دمنوش گل سرخ وحشی و کهربای زرد سوده برای غم
یک قاشق گل سرخ وحشی را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: عطاری ایران، روایت سینه به سینه دکان؛ عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
داود انطاکی
دمنوش کهربای زرد سوده و روغن ابریشم برای غم
یک قاشق کهربای زرد سوده را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
منبع: داود انطاکی، تذکرهٔ اولی الالباب؛ عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
سخن حکیمان
ابن سینا · قانون
دارو را به مزاج بیمار و مزاج بیماری هر دو بسنج؛ اگر نیرو تاب نیاورد، لطیفتر کن.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
ابوریحان بیرونی · صیدنه
دارو را به زبان مردم همان شهر بنام تا عطار خطا نکند.
منبع: ابوریحان بیرونی، صیدنه
ابن سینا · قانون
اگر معده ضعیف است، داروهای قوی قلب را به بخار خود تباه میکنند؛ اول معده را آرام کن.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
ابن سینا · قانون
کودک را داروی تند و مسهل قوی روا نیست مگر ضرورت.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
ابن سینا · قانون
زن باردار را داروهای قوی رحم و مسهلهای تند حرام عادت است.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
ابن سینا · قانون
قیء دارویی وقتی رواست که ماده بالا ایستاده باشد، نه در هر تهوع.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
محمد بن زکریای رازی · الحاوی
کودک را همان داروی مرد قوی مده؛ تنش لطیفتر است.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب
محمد بن زکریای رازی · الحاوی
اگر غذا علت است، اول غذا را اصلاح کن، بعد دارو.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب
محمد بن زکریای رازی · الحاوی
شراب در تب و ضعف کبد سم است نه دارو.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب
محمد بن زکریای رازی · الحاوی
من بارها دیدم که پرهیز کوتاه بهتر از داروی دراز است.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب
محمد بن زکریای رازی · الحاوی
بیمار ترسو را مژده و آرامش، خود داروی دل است.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب
سید اسماعیل جرجانی · ذخیره
کودک شیرخوار را داروی تلخ و تند از راه دهان عادت مکن.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی
عقیلی خراسانی · مخزنالادویه
اسفرزه بیآب خطر است نه دارو.
منبع: عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
عقیلی خراسانی · مخزنالادویه
روغنها حامل دارویند؛ کهنه و تندشدهشان زیان است.
منبع: عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
علی بن عباس اهوازی · کاملالصناعه
اول زندگانی را سبک کن، بعد دارو بنویس.
منبع: علی بن عباس اهوازی، کاملالصناعه الطبیه
علی بن ربن طبری · فردوس
داروی همان اقلیم را بر داروی غریب مقدم دار.
منبع: علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه
علی بن ربن طبری · فردوس
هندوان را داروهای تلخ و قابض بسیار است؛ هر تن تاب ندارد.
منبع: علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه
عطاری قدیم · سینه به سینه
خاکشیر را بشو، وگرنه خاک میخوری نه دارو.
منبع: عطاری ایران، روایت سینه به سینه دکان
قانونخوانان · تعلیم
زیادهی دارو خود بیماری میشود.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
رازی · الحاوی
اگر دارو سود نکرد، نخست تشخیص را زیر و رو کن نه مقدار را.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب
ابن سینا · قانون
غذا داروی روزانه است؛ دارو غذای روز بیماری.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
ابن سینا · قانون
هر که اشتهای صادق دارد و از سیری میپرهیزد، کمتر به دارو نیازمند است.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
ابن سینا · قانون
زرشک کبد گرم خراسان را بهتر از داروی غریب میشناسد.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
ابن سینا · ادویه قلبیه
خبر خوش خود مفرح است؛ دارو بیبشارت کمکار است.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ ابن سینا، الادویه القلبیه
محمد بن زکریای رازی · الحاوی
بسیاری از مالیخولیا با اصلاح غذا و خواب آغاز بهتری دارد تا داروی تند.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب
محمد بن زکریای رازی · منصوری
مسواک و پاکی دهان داروی بسیاری از فساد معده است.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب؛ محمد بن زکریای رازی، الطب المنصوری
سید اسماعیل جرجانی · ذخیره
گلاب ایرانی دل گرم را خوشتر از داروی تلخ مینشاند.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی
عقیلی خراسانی · مخزنالادویه
چای کوهی سردرد چوپان است نه داروی فشار.
منبع: عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
عقیلی خراسانی · قرابادین
شربت را در شیشهٔ تیره و خنک دار؛ ترشیده دارو نیست.
منبع: عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
عقیلی خراسانی · قرابادین
عسل روی جوش دارو عسلسوزی است نه ترکیب.
منبع: عقیلی خراسانی، مخزنالادویه
علی بن ربن طبری · فردوس الحکمه
داروی اقلیم خود را بر عطر وارد مقدم دار.
منبع: علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه
بهاءالدوله رازی · خلاصه التجارب
گلاب قمصر برای دل گرم به از گلاب بینام است.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب؛ بهاءالدوله رازی، خلاصه التجارب
حکیم مؤمن · تحفة المؤمنین
بدل وقتی رواست که فعل نزدیک باشد نه فقط نام.
منبع: حکیم مؤمن، تحفة المؤمنین
داود انطاکی · تذکره
گیاه کهنه در انبار، هیزم است نه دارو.
منبع: داود انطاکی، تذکرهٔ اولی الالباب
ابن بیطار · الجامع
نامهای یک گیاه در شهرها بسیار است؛ به فعل بشناس.
منبع: ابن بیطار، الجامع لمفردات الادویه و الاغذیه
محمد اکبر ارزانی · طب اکبری
قوت بیمار خط نسخه است؛ ضعیف را داروی قوی مده.
منبع: محمد اکبر ارزانی، طب اکبری
بقراط · فصول
غذایت دارویت باشد و دارویت غذا.
منبع: بقراط، فصول / کتاب الهواء و الماء و المساکن (ترجمهٔ کهن)
قانونخوانان · تعلیم
هر دارویی در دوز دیگر سم است.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
دفترچه و بلاگ
از کتابخانه
کتاب · سدهٔ پنجم قمری
صیدنه
ابوریحان بیرونی — نام داروها به زبانهای مردم. پل هند و خراسان.
مقاله · ۱۴۰۴
شیرخشت و ترنجبین؛ شیرینی که دارو است
هیئت تحریریه طبآنلاین — مانّا چیست، تقلب شکر، و چرا نوزاد را نباید با دستور مادربزرگ پر کرد.
کتاب · سدهٔ پنجم قمری
قانون در طب
ابن سینا — مرجع بزرگ طب ایرانی. مزاج، داروها، بیماریهای اندام به اندام. هنوز عطار و حکیم از فصل گیاهانش نقل میکنند.
کتاب · سدهٔ دوازدهم قمری
مخزنالادویه
عقیلی خراسانی — فرهنگ گیاهان و داروهای عطاری. مزاج، بدل، و مقدار مصرف را برای هر مفرده نوشته.
کتاب · سدهٔ ششم قمری
ذخیرهٔ خوارزمشاهی
سید اسماعیل جرجانی — نخستین دانشنامهٔ بزرگ طب به فارسی. صفرا، حفظ صحت و داروهای ایرانی را به زبان مردم نوشت.