نتیجه برای «بیمپنداری»
بیماری و نشانه
سخن حکیمان
ابن سینا · قانون
دارو را به مزاج بیمار و مزاج بیماری هر دو بسنج؛ اگر نیرو تاب نیاورد، لطیفتر کن.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
ابن سینا · قانون
اسهال اگر بحران بیماری گرم است، بیجا نبند؛ اگر ضعف میآورد، ببند.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
محمد بن زکریای رازی · الحاوی
تب را با قوت بیمار بسنج؛ ناتوان را گرسنه مدار.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب
محمد بن زکریای رازی · الحاوی
بیمار ترسو را مژده و آرامش، خود داروی دل است.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب
سید اسماعیل جرجانی · ذخیره
هوای شهر در بیماری شریک است؛ خانهٔ نمور بلغم میافزاید.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی
علی بن عباس اهوازی · کاملالصناعه
پزشک نادان از بیماری بدتر است.
منبع: علی بن عباس اهوازی، کاملالصناعه الطبیه
علی بن ربن طبری · معاون
هوا و آب شهر در بیماری شریکاند.
منبع: علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه
رازی · منصوری
پزشک باید راست بگوید حتی اگر بیمار خوشش نیاید.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب؛ محمد بن زکریای رازی، الطب المنصوری
قانونخوانان · تعلیم
گرم را با سرد، خشک را با تر، و همیشه با قوت بیمار.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
قانونخوانان · تعلیم
زیادهی دارو خود بیماری میشود.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
ابن سینا · قانون
بحران روزی است که طبیعت با بیماری پنجه میافکند؛ قوت را دریغ مدار.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
ابن سینا · قانون
غذا داروی روزانه است؛ دارو غذای روز بیماری.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب
محمد بن زکریای رازی · الحاوی
من بیمار را به عادت خود نزدیک میدارم مگر عادت فاسد باشد.
منبع: محمد بن زکریای رازی، الحاوی فی الطب
سید اسماعیل جرجانی · ذخیره
فارسی نوشتم تا عطار و بیمار هر دو بفهمند.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی
سید اسماعیل جرجانی · ذخیره
اندوه دراز رنگ رخسار را میبرد چنانکه بیماری کهنه.
منبع: سید اسماعیل جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی
محمد اکبر ارزانی · طب اکبری
قوت بیمار خط نسخه است؛ ضعیف را داروی قوی مده.
منبع: محمد اکبر ارزانی، طب اکبری
اعظم خان · اکسیر اعظم
تشخیص مزاج بیمار مقدم بر فهرست گیاهان است.
منبع: حکیم اعظم خان، اکسیر اعظم
بقراط · فصول
قدم بزن؛ سکون دراز خود بیماری است.
منبع: بقراط، فصول / کتاب الهواء و الماء و المساکن (ترجمهٔ کهن)
بقراط · هواها
آب و هوای شهر در بیماری شریکاند.
منبع: بقراط، فصول / کتاب الهواء و الماء و المساکن (ترجمهٔ کهن)
حنین بن اسحاق · مسائل
پرسش از بیمار نیمی از علاج است.
منبع: مترجمان و پزشکان بیتالحکمه، مسائل / الاغذیه (نقل کهن)
قانونخوانان · تعلیم
خودسر تکرار کردن نسخهٔ همسایه، بیماری دوم است.
منبع: ابن سینا، القانون فی الطب؛ سنت قانونخوانی، تعلیم مزاج از قانون و موجز
از کتابخانه
کتاب · سدهٔ پنجم قمری
قانون در طب
ابن سینا — مرجع بزرگ طب ایرانی. مزاج، داروها، بیماریهای اندام به اندام. هنوز عطار و حکیم از فصل گیاهانش نقل میکنند.
کتاب · سدهٔ دوازدهم قمری
طب اکبری
محمد اکبر ارزانی — قانونخوانی هندوان فارسی. قوت بیمار را خط نسخه میگذارد.
کتاب · سدهٔ چهارم قمری
هدایة المتعلمین فی الطب
اخوینی بخاری — کهنترین درسنامهٔ فارسی طب. برای شاگرد نوشته شده نه برای عمل دستی روی بیمار.