هضم · راهنمای آموزشی
تهوع سفر در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

برای تهوع سفر در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما لیمو امانی، زرنباد، پوست لیمو، لیمو امانی و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. حرکت و ضعف معده.
تهوع سفر در طب سنتی چیست؟
حکما زحمت سفر را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. حرکت و ضعف معده درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «تهوع سفر» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «زحمت سفر» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ هضم بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای تهوع سفر
لیمو امانی (مزاج گرم و خشک): لیمو امانی در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و تهوع راه میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: لیمو امانی را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
زرنباد (مزاج گرم و خشک): زرنباد در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و تهوع میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: ریزوم معطر؛ خویشاوند زردچوبه است
پوست لیمو (مزاج گرم و خشک): پوست لیمو در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و بوی بد دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: پوست زرد بدون مغز سفید تلخ
لیمو امانی (مزاج گرم و خشک): لیمو امانی در قفسهٔ عطار و مفردات برای تهوع و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: لیمو خشک سیاه آش؛ دمنوش جدا است
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی تهوع سفر
لیمو امانی و نعنا برای تهوع راه خودت — علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه. غذای سفر سبک؛ چرب نگیر.
زنجبیل و لیموامانی برای تهوع راه — علی بن ربن طبری، فردوس الحکمه. حرکت سفر معده را میآشوبد؛ غذای چرب نگیر.
یک لیمو امانی سوراخشده را در قمقمه با نعنا دم کن.
ورق زنجبیل کم اگر معده تاب آورد. جرعه جرعه خودت در راه.
سخن حکیمان دربارهٔ تهوع سفر
ابن سینا در قانون: «قیء دارویی وقتی رواست که ماده بالا ایستاده باشد، نه در هر تهوع.»
علی بن ربن طبری در فردوس: «سفر ناگهانی مزاج را میآشوبد؛ غذا سبک گیر.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای تهوع سفر روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای تهوع سفر باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با لیمو امانی غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای تهوع سفر چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد لیمو امانی را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
تهوع سفر در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «زحمت سفر» آمده است و «تهوع سفر» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای تهوع سفر معروفتر است؟
لیمو امانی با مزاج گرم و خشک. لیمو امانی در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و تهوع راه میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای تهوع سفر در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب