تب · راهنمای آموزشی
تب کودک در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

برای تب کودک در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما خارشتر، گزانگبین، بیدخشت، پوست بید و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. گرمی کودک؛ شیرخشت رسم عطار بود.
تب کودک در طب سنتی چیست؟
حکما تب کودکان را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. گرمی کودک؛ شیرخشت رسم عطار بود درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «تب کودک» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «تب کودکان» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ تب بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای تب کودک
خارشتر (مزاج گرم و خشک): خارشتر در قفسهٔ عطار و مفردات برای تب و گرمی میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: شاخه خشک؛ مانّاش همان ترنجبین است
گزانگبین (مزاج سرد و تر): گزانگبین در قفسهٔ عطار و مفردات برای تب و سرفه خشک میآید. مزاجش سرد و تر است. کاربرد در عطاری: مانّای شیرین گز؛ تقلبی شکر است
بیدخشت (مزاج سرد و تر): بیدخشت در قفسهٔ عطار و مفردات برای تب و گرمی میآید. مزاجش سرد و تر است. کاربرد در عطاری: مانّای بید؛ کمی گستر از شیرخشت است
پوست بید (مزاج سرد و خشک): پوست بید در قفسهٔ عطار و مفردات برای درد مفصل و تب میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: پوست تلخ؛ خویشاوند کهن سالیسین است
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی تب کودک
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ خارشتر را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
خارشتر را در آب سرد یا ولرم خیس کن تا لعاب بیاید؛ جوش تند نه.
با یک لیوان آب خودت بخور و اگر دانه است یک لیوان پشتش.
نوزاد و انسداد گوارش این روش را ندارد.
این دستور را برای تب کودکان فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ تب کودک
ابن سینا در قانون: «کودک را داروی تند و مسهل قوی روا نیست مگر ضرورت.»
محمد بن زکریای رازی در الحاوی: «تب را با قوت بیمار بسنج؛ ناتوان را گرسنه مدار.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای تب کودک روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای تب کودک باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
بیآب، خارشتر خودش سدّه میشود. بارداری دوز دارویی نه.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای تب کودک چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد خارشتر را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
تب کودک در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «تب کودکان» آمده است و «تب کودک» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای تب کودک معروفتر است؟
خارشتر با مزاج گرم و خشک. خارشتر در قفسهٔ عطار و مفردات برای تب و گرمی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای تب کودک در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب