سینه و حلق · راهنمای آموزشی
سرماخوردگی کودکان در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی
برای سرماخوردگی کودکان در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما گل محمدی، مرزنجوش، مریمگلی، آویشن کوهی و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. خشک یا تر؛ خودسر افیون هرگز.
سرماخوردگی کودکان در طب سنتی چیست؟
حکما سرفه کودک را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. خشک یا تر؛ خودسر افیون هرگز درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «سرماخوردگی کودکان» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «سرفه کودک» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ سینه و حلق بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای سرماخوردگی کودکان
گل محمدی (مزاج معتدل مایل به سردی): گل کاشان برای مفرح قلب، گلاب و صفرای گرم. کاربرد در عطاری: گلبرگ خشک معطر و گلاب دوآتشه. گلاب ارزان اسانس دارد.
مرزنجوش (مزاج گرم و خشک): مرزنجوش در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و گرفتگی صدا میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: گل خشک معطر؛ با آویشن قاطی زمستانی است
مریمگلی (مزاج گرم و خشک): مریمگلی در قفسهٔ عطار و مفردات برای گلودرد و عرق زیاد میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: برگ خاکستری کرکدار؛ غرغره کلاسیک حلق است
آویشن کوهی (مزاج گرم و خشک): آویشن کوهی در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و سرماخوردگی میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: وحشی تندتر از باغی است؛ کم بگذار
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی سرماخوردگی کودکان
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ گل محمدی را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
گلبرگ را پنج دقیقه دم کن.
گلاب را روی دل بمال یا در شربت خاکشیر بریز.
این دستور را برای سرفه کودک فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ سرماخوردگی کودکان
محمد بن زکریای رازی در الحاوی: «خلط غلیظ را روان کن و راه خروج بده؛ حبس خلط سینه را تباه میکند.»
عقیلی خراسانی در مخزنالادویه: «عسل در سینه رطب معین است اگر تب محرقه نباشد.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای سرماخوردگی کودکان روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای سرماخوردگی کودکان باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
یبوست خشک را گاهی زیاد میکند (قابض).
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای سرماخوردگی کودکان چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد گل محمدی را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
سرماخوردگی کودکان در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «سرفه کودک» آمده است و «سرماخوردگی کودکان» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای سرماخوردگی کودکان معروفتر است؟
گل محمدی با مزاج معتدل مایل به سردی. گل کاشان برای مفرح قلب، گلاب و صفرای گرم.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای سرماخوردگی کودکان در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب
