زنان · راهنمای آموزشی
سردرد قاعدگی در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

برای سردرد قاعدگی در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما ریحان، مرزنجوش، رزماری، پونهسای و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. احتباس یا اسراف.
سردرد قاعدگی در طب سنتی چیست؟
حکما صداع حیض را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. احتباس یا اسراف درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «سردرد قاعدگی» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «صداع حیض» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ زنان بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای سردرد قاعدگی
ریحان (مزاج گرم و خشک): ریحان در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و سردرد میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: برگ سبز خوشبو؛ تخم شربتی همان بذر است
مرزنجوش (مزاج گرم و خشک): مرزنجوش در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و گرفتگی صدا میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: گل خشک معطر؛ با آویشن قاطی زمستانی است
رزماری (مزاج گرم و خشک): رزماری در قفسهٔ عطار و مفردات برای ضعف حافظه سنتی و گردش سرد میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: شاخه سوزنی معطر؛ بخور و دمنوش جدا حساب است
پونهسای (مزاج گرم و خشک): پونهسای در قفسهٔ عطار و مفردات برای سردرد و دلشوره میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: ایرانی معطر؛ با گاوزبان جفت است
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی سردرد قاعدگی
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ ریحان را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق ریحان را ده دقیقه آهسته دم یا بجوشان.
صاف کن و ولرم بنوش؛ عسل را روی جوش نریز.
روزی یکی دو بار، نه قوری پشت قوری.
این دستور را برای صداع حیض فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ سردرد قاعدگی
محمد بن زکریای رازی در الحاوی: «بسیاری از سردردها از معده برمیخیزد؛ قیام معده را ببین.»
ابن سینا در قانون: «اسطوخودوس بادهای سر را میگشاید؛ زیاده خشکی میآورد.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای سردرد قاعدگی روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای سردرد قاعدگی باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با ریحان غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای سردرد قاعدگی چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد ریحان را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
سردرد قاعدگی در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «صداع حیض» آمده است و «سردرد قاعدگی» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای سردرد قاعدگی معروفتر است؟
ریحان با مزاج گرم و خشک. ریحان در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و سردرد میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای سردرد قاعدگی در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب