هضم · راهنمای آموزشی
قولنج در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

برای قولنج در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما آنغوزه، سکبینج، پوست خشخاش، ماهودانه و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. درد شدید با حبس باد.
قولنج در طب سنتی چیست؟
حکما قولنج را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. درد شدید با حبس باد درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
حکما قولنج را در دستهٔ هضم بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند، نه با یک گیاه برای همه.
بهترین گیاهان دارویی برای قولنج
آنغوزه (مزاج گرم و خشک): آنغوزه در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ شدید و قولنج میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: صمغ گند؛ کم و داخل غذا نه مشت در چای
سکبینج (مزاج گرم و خشک): سکبینج در قفسهٔ عطار و مفردات برای قولنج و نفخ عنید میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: تند گوگردی؛ نوکچاقو
پوست خشخاش (مزاج سرد و خشک): پوست خشخاش در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و بیخوابی میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: فقط پوسته خالی عطاری؛ شیرابه و افیون ممنوع خانگی است
ماهودانه (مزاج گرم و خشک): ماهودانه در قفسهٔ عطار و مفردات برای آسم تاریخی و درد میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: توهمزا و سمی؛ خوراک ممنوع
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی قولنج
آنغوزه و زنیان برای باد عنید — عقیلی خراسانی، مخزنالادویه. باد عنید را با گوگرد گیاهی میشکستند؛ زیاده تهوع میآورد.
نوک چاقو آنغوزه را در آب جوش حل کن.
زنیان و زیره را جدا دم کن و قاطی کن.
درد با تب و استفراغ خونی اورژانس است.
سخن حکیمان دربارهٔ قولنج
محمد بن زکریای رازی در الحاوی: «در قولنج اول باد را بگشا، بعد مسهل تند مده.»
ابن سینا در قانون: «آنغوزه باد عنید را میگشاید و بویاش مردم را میرماند.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای قولنج روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای قولنج باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با آنغوزه غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای قولنج چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد آنغوزه را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
قولنج در طب سنتی چه نامی دارد؟
در عطاری و کتابهای طب سنتی همین نام «قولنج» به کار میرود.
کدام گیاه عطاری برای قولنج معروفتر است؟
آنغوزه با مزاج گرم و خشک. آنغوزه در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ شدید و قولنج میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای قولنج در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب