کبد و طحال · راهنمای آموزشی
قند خون در طب سنتی؛ گیاهان و دمنوشهای کمکی
برای قند خون در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما صندل سرخ، کاهو خشک، شاهتوت، تخم خیار و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. صفرا یا دیابت — پزشک. «قند خون» بیماری یا نشانهٔ جدی است؛ گیاه و دمنوش جایگزین دارو و آزمایش پزشک نیست.
قند خون در طب سنتی چیست؟
حکما عطش مفرط را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. صفرا یا دیابت — پزشک درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «قند خون» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «عطش مفرط» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ کبد و طحال بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای قند خون
صندل سرخ (مزاج سرد و خشک): صندل سرخ در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی پوست و جوش میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: چوب سرخ رنگی؛ بیشتر خنککننده ظاهری است
کاهو خشک (مزاج سرد و تر): کاهو خشک در قفسهٔ عطار و مفردات برای بیخوابی و گرمی میآید. مزاجش سرد و تر است. کاربرد در عطاری: برگ خشک کمتر از تازه تری دارد
شاهتوت (مزاج سرد و تر): شاهتوت در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی کبد و سرفه میآید. مزاجش سرد و تر است. کاربرد در عطاری: سیاه براق؛ لک لباس میکند
تخم خیار (مزاج سرد و تر): تخم خیار در قفسهٔ عطار و مفردات برای سوزش ادرار و گرمی میآید. مزاجش سرد و تر است. کاربرد در عطاری: دانه لعابی خنک
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی قند خون
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ صندل سرخ را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق صندل سرخ را با آب جوش دم کن و سرپوش بگذار.
هشت تا ده دقیقه کافی است؛ جوش تند لعاب یا عطر را میبرد.
صاف کن. اگر تری میخواهی نبات کم، اگر صفرا است لیموی کم.
این دستور را برای عطش مفرط فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ قند خون
ابن سینا در قانون: «عطش صفراوی را با تری ترش ملایم بنشان، نه با یخ ناگهانی.»
ابن سینا در قانون: «آب باید به قدر تشنگی صادق باشد، نه به عادت پیاله.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای قند خون روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای قند خون باید به پزشک مراجعه کرد؟
این نشانه را کوچک نگیر؛ گیاه جای تأخیر در مراجعه نیست.
سردی معده، اسهال و ضعف با صندل سرخ زیاد میشود. بارداری دوز دارویی نه.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای قند خون چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد صندل سرخ را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
قند خون در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «عطش مفرط» آمده است و «قند خون» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای قند خون معروفتر است؟
صندل سرخ با مزاج سرد و خشک. صندل سرخ در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی پوست و جوش میآید. مزاجش سرد و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای قند خون در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب
