خواص چای سبز؛ کافئین، آنتی‌اکسیدان و زمان نوشیدن

خواص گیاهان · 3 دقیقه مطالعه · ۲۶ مهر ۱۴۰۵

خواص چای سبز، مقدار کافئین، بهترین زمان نوشیدن، طرز دم کردن صحیح، مضرات مصرف زیاد و تداخل با آهن و دارو.

خواص چای سبز بیشتر به پلی‌فنول‌ها (مثل کاتچین‌ها) و اثر ملایم آنتی‌اکسیدانی و متابولیک برمی‌گردد، همراه با کافئین کمتر از قهوه. نوشیدن منظم ممکن است به تمرکز و سلامت عمومی کمک کند، اما معجزهٔ لاغری یا درمان بیماری نیست. دم‌کردن درست و مقدار متعادل مهم‌تر از برند گران است.

چای سبز چیست و با چای سیاه چه فرقی دارد؟

هر دو از گیاه کاملیا هستند؛ تفاوت در اکسید شدن برگ است. چای سبز کمتر اکسید می‌شود و طعم علفی‌تر و رنگ روشن‌تری دارد. صفحهٔ چای سبز را ببینید. با چای ترش که گیاه دیگری است اشتباه نشود.

کیسه‌های بی‌کیفیت گاهی گرد برگ و تلخی زیاد دارند. برگ شکستهٔ مرغوب بوی تازه و کمی شیرین گیاهی می‌دهد، نه بوی کهنگی.

کافئین، آنتی‌اکسیدان و آنچه واقعاً می‌دانیم

یک فنجان چای سبز معمولاً حدود ۲۰ تا ۴۵ میلی‌گرم کافئین دارد؛ قهوهٔ معمولی اغلب بیشتر است. کاتچین‌ها در پژوهش‌ها اثر آنتی‌اکسیدانی نشان داده‌اند، اما این به معنی پیشگیری قطعی از سرطان یا قلب نیست.

اگر فشار خون یا تپش قلب حساس دارید، عصرها چای سبز ننوشید. برای قند خون هم برخی مطالعات اثر ملایم گزارش کرده‌اند؛ جایگزین دارو نیست. افراد با ضعف قلب یا آریتمی باید با پزشک هماهنگ کنند.

• هشیاری ملایم: کافئین به‌همراه ال‌تیانین حس بیداری نرم‌تری از قهوه می‌دهد.
• متابولیسم: ممکن است کمی به هزینهٔ انرژی کمک کند؛ بدون کسری کالری لاغر نمی‌کند.
• دهان و دندان: نوشیدن خیلی داغ مکرر برای مری و دندان مطلوب نیست.
• آهن: پلی‌فنول‌ها جذب آهن غیرهم را کم می‌کنند؛ با غذای آهن‌دار فاصله بگذارید.

بهترین زمان نوشیدن و طرز دم کردن

بهترین زمان معمولاً بین وعده‌ها یا میانهٔ صبح است، نه با معدهٔ خالی اگر ریفلاکس دارید، و نه درست همراه غذای گوشتی برای کسانی که کم‌خونی دارند. شب نزدیک خواب ننوشید.

1. آب را بجوشانید و ۳۰ تا ۶۰ ثانیه صبر کنید تا به حدود ۸۰ درجه برسد.
2. یک قاشق چای‌خوری برگ به ازای ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی‌لیتر آب بریزید.
3. ۲ تا ۳ دقیقه دم کنید؛ دم طولانی تلخ و گس می‌شود.
4. بدون شکر بنوشید؛ شیرینی زیاد فایدهٔ مورد انتظار را بی‌اثر می‌کند.

مضرات مصرف زیاد و مکمل عصاره

مصرف خیلی زیاد یا عصاره‌های غلیظ بازار گاهی با گزارش‌های آسیب کبدی همراه بوده است؛ چای معمولی دم‌کرده معمولاً ایمن‌تر از کپسول پرتراکم است. تهوع ناشتا، اضطراب و بی‌خوابی از زیاده‌روی شایع است.

برگ‌های شکسته سریع‌تر دم می‌کشند و تلخ می‌شوند؛ برای طعم ملایم‌تر زمان دم را زیر سه دقیقه نگه دارید و آب را از جوش کامل کمی پایین بیاورید.

مسافران که در هتل فقط آب‌جوش دارند می‌توانند کمی صبر کنند تا بخار کم شود بعد برگ را بریزند؛ همین کار تلخی را کم می‌کند.

چای سبز را در فلاسک خیلی داغ ساعت‌ها نگه ندارید؛ طعم و رنگ تغییر می‌کند و کافئین همان‌قدر می‌ماند که خواب را خراب کند.

برای تمرکز مطالعه، یک فنجان میانهٔ صبح معمولاً بهتر از سه فنجان پشت سر هم عصر است.

اگر مکمل آهن می‌خورید، چای سبز را حداقل دو ساعت دور از آن بنوشید تا جذب مختل نشود.

مقایسه با چای ترش: چای سبز کافئین دارد و چای ترش معمولاً کافئین ندارد؛ برای شب، ترش یا دمنوش بی‌کافئین مناسب‌تر است.

چای سبز یا قهوه؛ کدام را انتخاب کنیم؟

اگر به دنبال بیداری تند هستید قهوه قوی‌تر است. اگر می‌خواهید کمتر قلبتان بکوبد و چند فنجان در روز بنوشید، چای سبز معمولاً انتخاب نرم‌تری است. هر دو را عصر دیر ننوشید.

چای سبز بطری‌شدهٔ شیرین فروشگاهی اغلب شکر زیاد دارد و انتخاب خوبی برای مصرف روزانه نیست. برگ خشک و دم خانگی کنترل بهتری روی قند و غلظت می‌دهد.