سینه و حلق · راهنمای آموزشی
خوندماغ در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی
برای خوندماغ در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما ون و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. حرارت یا خشکی — اگر تکرار پزشک.
خوندماغ در طب سنتی چیست؟
حکما غَضَض را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. حرارت یا خشکی — اگر تکرار پزشک درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «خوندماغ» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «غَضَض» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ سینه و حلق بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای خوندماغ
ون (مزاج گرم و خشک): ون در قفسهٔ عطار و مفردات برای بخور و زخم دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: ون را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی خوندماغ
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ ون را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق ون را ده دقیقه آهسته دم یا بجوشان.
صاف کن و ولرم بنوش؛ عسل را روی جوش نریز.
روزی یکی دو بار، نه قوری پشت قوری.
این دستور را برای غَضَض فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ خوندماغ
محمد بن زکریای رازی در الحاوی: «خوندماغ مکرر را به حرارت کبد یا خشکی نسبت بده و بررسی کن.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای خوندماغ روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای خوندماغ باید به پزشک مراجعه کرد؟
این نشانه را کوچک نگیر؛ گیاه جای تأخیر در مراجعه نیست.
گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با ون غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای خوندماغ چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد ون را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
خوندماغ در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «غَضَض» آمده است و «خوندماغ» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای خوندماغ معروفتر است؟
ون با مزاج گرم و خشک. ون در قفسهٔ عطار و مفردات برای بخور و زخم دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای خوندماغ در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب