خواص انار؛ برای قلب، پوست انار و رب انار خانگی

خواص گیاهان · 4 دقیقه مطالعه · ۹ مهر ۱۴۰۵

خواص انار برای قلب و گوارش، کاربرد سنتی پوست انار، طرز تهیه رب انار خانگی و تداخل انار با داروها را به زبان ساده بخوانید.

خواص انار بیشتر به پلی‌فنول‌ها و آنتی‌اکسیدان‌های پوست و دانهٔ آن برمی‌گردد؛ برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند آب انار ممکن است در کنار سبک زندگی سالم به سلامت قلب و عروق کمک کند. پوست انار در طب سنتی قابض بوده و رب انار چاشنی ترش و ماندگار آشپزی ایرانی است. در ادامه نحوهٔ درست مصرف هر سه و احتیاط‌های دارویی را می‌خوانید.

ارزش غذایی انار؛ در هر دانه چه چیزی هست؟

هر ۱۰۰ گرم دانهٔ انار حدود ۸۳ کیلوکالری انرژی و ۴ گرم فیبر دارد. فیبر بیشتر در هستهٔ ریز داخل دانه‌هاست؛ پس وقتی انار را دانه‌ای می‌خورید، فیبری می‌گیرید که در آب انار صاف‌شده نیست. انار ویتامین C، ویتامین K و پتاسیم هم دارد.

ارزش اصلی انار در ترکیب‌هایی مثل پونیکالاژین و آنتوسیانین است که رنگ سرخ دانه‌ها را می‌سازند. این ترکیب‌ها در پوست و پردهٔ سفید داخل انار حتی بیشتر از دانه‌اند؛ برای همین آب انار که با فشردن کل میوه گرفته می‌شود، ترکیب کمی متفاوت با دانهٔ تنها دارد.

انار برای قلب؛ پژوهش‌ها چه می‌گویند؟

انار از میوه‌هایی است که دربارهٔ اثرش بر قلب پژوهش زیادی شده است. برخی مطالعه‌های کوچک نشان داده‌اند مصرف منظم آب انار ممکن است به کاهش مختصر فشار خون و بهبود وضعیت دیوارهٔ رگ‌ها کمک کند. اما این مطالعه‌ها کوچک‌اند و نتیجه‌ها یکسان نیستند.

برداشت منطقی این است که انار بخشی از یک رژیم سالم برای قلب باشد، کنار سبزی، حبوبات، ماهی و ورزش منظم. آب انار جای داروی فشار خون یا چربی خون را نمی‌گیرد و اگر دارو مصرف می‌کنید، آن را خودسرانه قطع نکنید. مقالهٔ فشار خون بالا راهنمای کامل‌تری دارد.

یک نکتهٔ مهم: آب انار صنعتی معمولاً شیرین‌شده یا از کنسانتره است. اگر هدف‌تان سلامت قلب است، دانهٔ انار یا آب انار تازه‌گرفته‌شده بدون شکر انتخاب بهتری است. یک لیوان کوچک، حدود ۱۵۰ میلی‌لیتر، در روز مقدار معقولی است.

خواص پوست انار در طب سنتی

در طب سنتی ایران، پوست انار قابض و خشک‌کننده شمرده می‌شد. کاربرد رایج آن جوشانده برای غرغره در زخم‌های دهان و لثه و مصرف کوتاه‌مدت در اسهال بوده است. گل انار هم در همان منابع کاربرد قابض مشابهی داشته است.

پوست انار تانن فراوان دارد و مصرف خوراکی زیاد یا طولانی آن ممکن است معده را تحریک کند و یبوست بدهد. برخی منابع قدیمی هم به حساسیت کبد نسبت به مقدار زیاد ترکیبات پوست ریشه و ساقه اشاره کرده‌اند. برای همین مصرف خوراکی پوست انار را کوتاه‌مدت و کم نگه دارید و از پوست ریشه و ساقه استفاده نکنید.

• برای غرغره: یک قاشق چای‌خوری پوست خشک انار را ۱۰ دقیقه در یک لیوان آب بجوشانید، صاف و ولرم کنید.
• پوست انار را فقط از انار شسته و بدون آفت بگیرید و در سایه خشک کنید.
• مصرف خوراکی جوشانده را بیش از دو سه روز ادامه ندهید.
• اگر اسهال با تب، خون یا کم‌آبی همراه است، جوشانده را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.

طرز تهیه رب انار خانگی

رب انار خانگی با جوشاندن آهستهٔ آب انار ترش یا ملس تهیه می‌شود تا آب آن تبخیر و غلیظ شود. هیچ افزودنی لازم نیست؛ کمی نمک در پایان برای ماندگاری و طعم اختیاری است. انار ترش رب ترش‌تر و تیره‌تری می‌دهد.

1. انارها را دانه کنید و پرده‌های سفید تلخ را جدا کنید.
2. دانه‌ها را با آبمیوه‌گیری یا فشردن در پارچهٔ تمیز آبگیری کنید.
3. آب انار را در قابلمهٔ استیل یا لعابی (نه آلومینیومی) بریزید.
4. روی حرارت متوسط بجوشانید و کف روی آن را بگیرید.
5. حرارت را کم کنید و با هم زدن گاه‌به‌گاه، آرام بجوشد تا حجم به حدود یک‌پنجم برسد.
6. وقتی قطرهٔ رب روی بشقاب سرد پخش نشد، رب آماده است؛ داغ در شیشهٔ خشک بریزید.

رب انار را در شیشهٔ دربسته و یخچال نگه دارید؛ چند ماه سالم می‌ماند. برای استفاده، یک تا دو قاشق غذاخوری از آن برای فسنجان، زیتون پرورده، سالاد یا ماریناد مرغ کافی است. رب آماده را هم می‌توانید از فهرست رب انار بشناسید.

انار شیرین، ترش یا ملس؛ کدام برای چه کسی؟

در طب سنتی، انار شیرین را معتدل‌تر و انار ترش را سردتر می‌دانستند. کسانی که معدهٔ حساس دارند معمولاً انار ملس یا شیرین را راحت‌تر تحمل می‌کنند. انار ترش و رب زیاد ممکن است ترش کردن و سوزش معده را بیشتر کند.

مضرات انار و تداخل با داروها

• دیابتی‌ها دانهٔ انار را به آب انار ترجیح دهند و مقدار را کم نگه دارند.
• رنگ انار روی دندان و لباس می‌ماند؛ بعد از نوشیدن آب انار دهان را آب بکشید.
• کسانی که به انار حساسیت دارند (خارش دهان، کهیر) مصرف را قطع کنند.