پوست · راهنمای آموزشی
خارش پوست در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

برای خارش پوست در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما کنار، کافور، شاهتره خشک، عرق شاهتره و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. خارش خشک یا رطوبی.
خارش پوست در طب سنتی چیست؟
حکما حکّه را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. خارش خشک یا رطوبی درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «خارش پوست» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «حکّه» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ پوست بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای خارش پوست
کنار (مزاج سرد و خشک): کنار در قفسهٔ عطار و مفردات برای جوش و خارش میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: برگ سدر برای شستشو؛ میوه کنار جدا است
کافور (مزاج سرد و خشک): کافور در قفسهٔ عطار و مفردات برای درد مفصل و بخور میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: کریستال تند؛ خوراک خودسر خطرناک است
شاهتره خشک (مزاج سرد و خشک): شاهتره خشک در قفسهٔ عطار و مفردات برای کهیر و جوش میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: علف ایرانی؛ با عرق فرق غلظت دارد
عرق شاهتره (مزاج سرد و خشک): عرق شاهتره در قفسهٔ عطار و مفردات برای کهیر و جوش میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: تلخ؛ معده سرد را اذیت میکند
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی خارش پوست
دمنوش گل گندم برای خارش چشم سنتی — سید اسماعیل جرجانی، ذخیره. دستور خودمصرفی از قفسهٔ چشم و گوش؛ کار دستی روی تن دیگری نیست.
دمنوش خارشتر و گزانگبین برای تب — عطاری قدیم، سینه به سینه. دستور خودمصرفی از قفسهٔ تب و مانّا؛ کار دستی روی تن دیگری نیست.
یک قاشق گل گندم را در آب جوش بگذار و سرپوش بگذار.
هشت تا ده دقیقه دم کن؛ جوش تند عطر را میبرد.
صاف کن و ولرم خودت بنوش. عسل را روی جوش نریز.
خودت دم کن و بنوش؛ به تن دیگری دست درمانی نزن.
سخن حکیمان دربارهٔ خارش پوست
ابن سینا دارو را هم به مزاج بیمار و هم به مزاج بیماری میسنجد؛ اگر بیمار ضعیف است، گیاه ملایمتر انتخاب میشود.
عقیلی خراسانی میگوید هر مفرده را با مضرّتش بشناس و جایگزین را فقط وقتی به کار ببر که اصل در دسترس نیست.
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای خارش پوست روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای خارش پوست باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
سردی معده، اسهال و ضعف با کنار زیاد میشود. بارداری دوز دارویی نه.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای خارش پوست چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد کنار را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
خارش پوست در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «حکّه» آمده است و «خارش پوست» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای خارش پوست معروفتر است؟
کنار با مزاج سرد و خشک. کنار در قفسهٔ عطار و مفردات برای جوش و خارش میآید. مزاجش سرد و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای خارش پوست در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب