پوست · راهنمای آموزشی
کهیر در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

برای کهیر در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما شاهتره خشک، عرق شاهتره، شاهتره باغی، شاهتره ایرانی و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. غذا یا گرمی.
کهیر در طب سنتی چیست؟
حکما شری حاد را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. غذا یا گرمی درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «کهیر» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «شری حاد» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ پوست بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای کهیر
شاهتره خشک (مزاج سرد و خشک): شاهتره خشک در قفسهٔ عطار و مفردات برای کهیر و جوش میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: علف ایرانی؛ با عرق فرق غلظت دارد
عرق شاهتره (مزاج سرد و خشک): عرق شاهتره در قفسهٔ عطار و مفردات برای کهیر و جوش میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: تلخ؛ معده سرد را اذیت میکند
شاهتره باغی (مزاج سرد و خشک): شاهتره باغی در قفسهٔ عطار و مفردات برای کهیر و جوش میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: شاهتره باغی را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
شاهتره ایرانی (مزاج سرد و خشک): شاهتره ایرانی در قفسهٔ عطار و مفردات برای کهیر و جوش صفرا میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: شاهتره ایرانی را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی کهیر
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ شاهتره خشک را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق شاهتره خشک را با آب جوش دم کن و سرپوش بگذار.
هشت تا ده دقیقه کافی است؛ جوش تند لعاب یا عطر را میبرد.
صاف کن. اگر تری میخواهی نبات کم، اگر صفرا است لیموی کم.
این دستور را برای شری حاد فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ کهیر
ابن سینا دارو را هم به مزاج بیمار و هم به مزاج بیماری میسنجد؛ اگر بیمار ضعیف است، گیاه ملایمتر انتخاب میشود.
عقیلی خراسانی میگوید هر مفرده را با مضرّتش بشناس و جایگزین را فقط وقتی به کار ببر که اصل در دسترس نیست.
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای کهیر روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای کهیر باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
سردی معده، اسهال و ضعف با شاهتره خشک زیاد میشود. بارداری دوز دارویی نه.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای کهیر چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد شاهتره خشک را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
کهیر در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «شری حاد» آمده است و «کهیر» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای کهیر معروفتر است؟
شاهتره خشک با مزاج سرد و خشک. شاهتره خشک در قفسهٔ عطار و مفردات برای کهیر و جوش میآید. مزاجش سرد و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای کهیر در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب