حفظ صحت · راهنمای آموزشی
کمخونی در طب سنتی؛ گیاهان و دمنوشهای کمکی

برای کمخونی در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما ون و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. زردی و ضعف.
کمخونی در طب سنتی چیست؟
حکما فقد دم را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. زردی و ضعف درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «کمخونی» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «فقد دم» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ حفظ صحت بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای کمخونی
ون (مزاج گرم و خشک): ون در قفسهٔ عطار و مفردات برای بخور و زخم دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: ون را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی کمخونی
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ ون را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق ون را ده دقیقه آهسته دم یا بجوشان.
صاف کن و ولرم بنوش؛ عسل را روی جوش نریز.
روزی یکی دو بار، نه قوری پشت قوری.
این دستور را برای فقد دم فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ کمخونی
ابن سینا دارو را هم به مزاج بیمار و هم به مزاج بیماری میسنجد؛ اگر بیمار ضعیف است، گیاه ملایمتر انتخاب میشود.
عقیلی خراسانی میگوید هر مفرده را با مضرّتش بشناس و جایگزین را فقط وقتی به کار ببر که اصل در دسترس نیست.
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای کمخونی روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای کمخونی باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با ون غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای کمخونی چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد ون را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
کمخونی در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «فقد دم» آمده است و «کمخونی» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای کمخونی معروفتر است؟
ون با مزاج گرم و خشک. ون در قفسهٔ عطار و مفردات برای بخور و زخم دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای کمخونی در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب