چشم و گوش · راهنمای آموزشی
گوشدرد در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی
برای گوشدرد در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما وج، پوست خشخاش، ماهودانه، بنگ دانه و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. درد گرم یا سرد گوش.
گوشدرد در طب سنتی چیست؟
حکما وجع الاذن را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. درد گرم یا سرد گوش درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «گوشدرد» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «وجع الاذن» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ چشم و گوش بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای گوشدرد
وج (مزاج گرم و خشک): وج در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و ضعف حافظه سنتی میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: ریشه معطر؛ دوز زیاد احتیاط عصب
پوست خشخاش (مزاج سرد و خشک): پوست خشخاش در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و بیخوابی میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: فقط پوسته خالی عطاری؛ شیرابه و افیون ممنوع خانگی است
ماهودانه (مزاج گرم و خشک): ماهودانه در قفسهٔ عطار و مفردات برای آسم تاریخی و درد میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: توهمزا و سمی؛ خوراک ممنوع
بنگ دانه (مزاج گرم و خشک): بنگ دانه در قفسهٔ عطار و مفردات برای درد و بیخوابی تاریخی میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: سمی؛ فقط برای فهم متون کهن
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی گوشدرد
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ وج را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق وج را ده دقیقه آهسته دم یا بجوشان.
صاف کن و ولرم بنوش؛ عسل را روی جوش نریز.
روزی یکی دو بار، نه قوری پشت قوری.
این دستور را برای وجع الاذن فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ گوشدرد
ابن سینا دارو را هم به مزاج بیمار و هم به مزاج بیماری میسنجد؛ اگر بیمار ضعیف است، گیاه ملایمتر انتخاب میشود.
عقیلی خراسانی میگوید هر مفرده را با مضرّتش بشناس و جایگزین را فقط وقتی به کار ببر که اصل در دسترس نیست.
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای گوشدرد روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای گوشدرد باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با وج غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای گوشدرد چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد وج را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
گوشدرد در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «وجع الاذن» آمده است و «گوشدرد» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای گوشدرد معروفتر است؟
وج با مزاج گرم و خشک. وج در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و ضعف حافظه سنتی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای گوشدرد در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب