سینه و حلق · راهنمای آموزشی
گلودرد در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

برای گلودرد در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما ون، پنیرک، سپستان، زردچوبه و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. بیلعاب شدن مخاط.
گلودرد در طب سنتی چیست؟
حکما خشونة الحلق را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. بیلعاب شدن مخاط درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «گلودرد» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «خشونة الحلق» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ سینه و حلق بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای گلودرد
ون (مزاج گرم و خشک): ون در قفسهٔ عطار و مفردات برای بخور و زخم دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: ون را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
پنیرک (مزاج سرد و تر): لعاب بنفش برای سرفه، یبوست خشک و التهاب پوست. کاربرد در عطاری: گل و برگ خشک مخلوط عطاری برای دمنوش زمستانی معروف است.
سپستان (مزاج معتدل): میوهای لعابدار که حکما با عناب برای سرفه میجوشاندند. کاربرد در عطاری: میوههای چروکیده قهوهای. کهنه و کپکزده نخر.
زردچوبه (مزاج گرم و خشک): ریزوم زرد برای التهاب مفصل و هضم چربی سنتی. کاربرد در عطاری: قلوه زرد تازه بهتر از پودر رنگگرفته.
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی گلودرد
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ ون را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق ون را ده دقیقه آهسته دم یا بجوشان.
صاف کن و ولرم بنوش؛ عسل را روی جوش نریز.
روزی یکی دو بار، نه قوری پشت قوری.
این دستور را برای خشونة الحلق فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ گلودرد
عقیلی خراسانی در مخزنالادویه: «صمغ عربی زخم حلق را میپوشاند.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای گلودرد روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای گلودرد باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با ون غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای گلودرد چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد ون را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
گلودرد در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «خشونة الحلق» آمده است و «گلودرد» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای گلودرد معروفتر است؟
ون با مزاج گرم و خشک. ون در قفسهٔ عطار و مفردات برای بخور و زخم دهان میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای گلودرد در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب