سینه و حلق · راهنمای آموزشی
گرفتگی صدا در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

برای گرفتگی صدا در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما مرزنجوش، زوفا، پر سیاوشان، آویشن و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. خشونت صدا از خشکی یا نزله.
گرفتگی صدا در طب سنتی چیست؟
حکما بحّة الصوت را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. خشونت صدا از خشکی یا نزله درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «گرفتگی صدا» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «بحّة الصوت» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ سینه و حلق بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای گرفتگی صدا
مرزنجوش (مزاج گرم و خشک): مرزنجوش در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و گرفتگی صدا میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: گل خشک معطر؛ با آویشن قاطی زمستانی است
زوفا (مزاج گرم و خشک): زوفا در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خلطدار و گرفتگی صدا میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: شاخه گلدار؛ تند است زیاده نسوزان
پر سیاوشان (مزاج معتدل): پر سیاوشان در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خشک و گرفتگی صدا میآید. مزاجش معتدل است. کاربرد در عطاری: پر سیاوشان را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
آویشن (مزاج گرم و خشک): پادشاه عطاری برای سرفه، خلط و سرماخوردگی. بخورش حلق را باز میکند. کاربرد در عطاری: شاخه خشک آویشن شیرازی را عطارها برای دمنوش زمستانی میفروشند؛ با عسل طلایی میشود.
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی گرفتگی صدا
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ مرزنجوش را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق مرزنجوش را ده دقیقه آهسته دم یا بجوشان.
صاف کن و ولرم بنوش؛ عسل را روی جوش نریز.
روزی یکی دو بار، نه قوری پشت قوری.
این دستور را برای بحّة الصوت فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ گرفتگی صدا
ابن سینا در قانون: «سپستان خشونت حلق را میبرد بیآنکه حرارت بیفزاید.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای گرفتگی صدا روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای گرفتگی صدا باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با مرزنجوش غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای گرفتگی صدا چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد مرزنجوش را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
گرفتگی صدا در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «بحّة الصوت» آمده است و «گرفتگی صدا» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای گرفتگی صدا معروفتر است؟
مرزنجوش با مزاج گرم و خشک. مرزنجوش در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه و گرفتگی صدا میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای گرفتگی صدا در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب