اسهال در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی

اسهال در طب سنتی چیست؟

حکما اسهال را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه می‌سنجیدند. خروج سریع؛ گاهی لازم و گاهی مرض درمان را به قوت بیمار و فصل می‌دادند.

حکما اسهال را در دستهٔ هضم بررسی می‌کردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال می‌سنجیدند، نه با یک گیاه برای همه.

بهترین گیاهان دارویی برای اسهال

مرزه (مزاج گرم و خشک): مرزه در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و ضعف هضم می‌آید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: شاخه خشک تند بخر؛ بی‌بو یعنی کهنه است

جوزبوا (مزاج گرم و خشک): جوزبوا در قفسهٔ عطار و مفردات برای اسهال و نفخ می‌آید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: جوز کامل بخر نه پودر؛ زیاده گیج می‌کند

بسباسه (مزاج گرم و خشک): بسباسه در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و ضعف هضم می‌آید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: پرده نارنجی جوز؛ معطرتر و لطیف‌تر است

سماق (مزاج سرد و خشک): سماق در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی معده و اسهال می‌آید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: دانه ارغوانی ساییده؛ ترشی سفره و قابض است

طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی اسهال

غنچه گل محمدی و سماق برای اسهال گرم — عطاری قدیم، سینه به سینه. قابض بعد از رفع علت گرم؛ اسهال بحرانی را نبند.

دمنوش پوست انار و گل انار برای اسهال — محمد بن زکریای رازی، الحاوی. دستور خودمصرفی از قفسهٔ قابض و زخم؛ کار دستی روی تن دیگری نیست.

سخن حکیمان دربارهٔ اسهال

ابن سینا در قانون: «اسهال اگر بحران بیماری گرم است، بی‌جا نبند؛ اگر ضعف می‌آورد، ببند.»

محمد بن زکریای رازی در الحاوی: «اسهال صفراوی سوزنده است؛ بلغمی بی‌سوزش و لزج.»

اشتباه‌های رایج در درمان خانگی

نسخهٔ دیگران را برای اسهال روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.

دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیاده‌روی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم می‌کند.

چه زمانی برای اسهال باید به پزشک مراجعه کرد؟

تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.

گرمی کبد، زخم معده و فشار بالا با مرزه غلیظ احتیاط دارد. بارداری دوز آشپزی.

پرسش‌های پرتکرار