قلب و روح · راهنمای آموزشی
دمنوش فشار خون در طب سنتی؛ گیاهان و دمنوشهای کمکی
برای دمنوش فشار خون در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما صندل سفید، زالزالک، سنبل هندی، گلاب و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. اضطراب ضربان؛ گاهی معده و گاهی دل. «دمنوش فشار خون» بیماری یا نشانهٔ جدی است؛ گیاه و دمنوش جایگزین دارو و آزمایش پزشک نیست.
دمنوش فشار خون در طب سنتی چیست؟
حکما خفقان را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. اضطراب ضربان؛ گاهی معده و گاهی دل درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «دمنوش فشار خون» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «خفقان» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ قلب و روح بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای دمنوش فشار خون
صندل سفید (مزاج سرد و خشک): صندل سفید در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی سر و سردرد گرم میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: چوب خوشبو؛ سوده را با گلاب بر پیشانی
زالزالک (مزاج معتدل): زالزالک در قفسهٔ عطار و مفردات برای تپش و اضطراب میآید. مزاجش معتدل است. کاربرد در عطاری: میوه و گل؛ برای دل سنتی معروف است
سنبل هندی (مزاج گرم و خشک): سنبل هندی در قفسهٔ عطار و مفردات برای بیخوابی و غم میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: ریشه خوشبو؛ با والرین اروپایی عوضی نگیر
گلاب (مزاج معتدل مایل به سردی): گلاب در قفسهٔ عطار و مفردات برای تپش و گرمی میآید. مزاجش معتدل مایل به سردی است. کاربرد در عطاری: دوآتشه کاشان؛ اسانس ارزان سرگیجه میدهد
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی دمنوش فشار خون
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ صندل سفید را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق صندل سفید را با آب جوش دم کن و سرپوش بگذار.
هشت تا ده دقیقه کافی است؛ جوش تند لعاب یا عطر را میبرد.
صاف کن. اگر تری میخواهی نبات کم، اگر صفرا است لیموی کم.
این دستور را برای خفقان فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ دمنوش فشار خون
ابن سینا در قانون: «مفرحات خوشبو دل را باز میکنند؛ غم دراز دل را قبض میدهد.»
ابن سینا در قانون: «اگر معده ضعیف است، داروهای قوی قلب را به بخار خود تباه میکنند؛ اول معده را آرام کن.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای دمنوش فشار خون روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای دمنوش فشار خون باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
سردی معده، اسهال و ضعف با صندل سفید زیاد میشود. بارداری دوز دارویی نه.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای دمنوش فشار خون چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد صندل سفید را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
دمنوش فشار خون در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «خفقان» آمده است و «دمنوش فشار خون» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای دمنوش فشار خون معروفتر است؟
صندل سفید با مزاج سرد و خشک. صندل سفید در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی سر و سردرد گرم میآید. مزاجش سرد و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای دمنوش فشار خون در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
