هضم · راهنمای آموزشی
بوی بد دهان در طب سنتی؛ علت، گیاه و دمنوش خانگی
برای بوی بد دهان در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما گشنیز، ریحان، جعفری، هل سیاه و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. فساد معده یا دندان.
بوی بد دهان در طب سنتی چیست؟
حکما بخر الفم را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. فساد معده یا دندان درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «بوی بد دهان» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «بخر الفم» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ هضم بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای بوی بد دهان
گشنیز (مزاج سرد و خشک): گشنیز در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و جوش صورت میآید. مزاجش سرد و خشک است. کاربرد در عطاری: تخم زرد معطر؛ پودر کهنه تلخ میشود
ریحان (مزاج گرم و خشک): ریحان در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و سردرد میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: برگ سبز خوشبو؛ تخم شربتی همان بذر است
جعفری (مزاج گرم و خشک): جعفری در قفسهٔ عطار و مفردات برای سوزش ادرار و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: برگ خشک سبز؛ مدر سنتی است
هل سیاه (مزاج گرم و خشک): هل سیاه در قفسهٔ عطار و مفردات برای سرفه خلطدار و نفخ میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: غلاف تیره درشت؛ برای چای ماسالا و سینه
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی بوی بد دهان
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ گشنیز را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
یک قاشق گشنیز را با آب جوش دم کن و سرپوش بگذار.
هشت تا ده دقیقه کافی است؛ جوش تند لعاب یا عطر را میبرد.
صاف کن. اگر تری میخواهی نبات کم، اگر صفرا است لیموی کم.
این دستور را برای بخر الفم فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ بوی بد دهان
ابن سینا در قانون: «هل بوی دهان و نفخ را هر دو ادب میکند.»
محمد بن زکریای رازی در منصوری: «مسواک و پاکی دهان داروی بسیاری از فساد معده است.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای بوی بد دهان روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای بوی بد دهان باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
سردی معده، اسهال و ضعف با گشنیز زیاد میشود. بارداری دوز دارویی نه.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای بوی بد دهان چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد گشنیز را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
بوی بد دهان در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «بخر الفم» آمده است و «بوی بد دهان» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای بوی بد دهان معروفتر است؟
گشنیز با مزاج سرد و خشک. گشنیز در قفسهٔ عطار و مفردات برای نفخ و جوش صورت میآید. مزاجش سرد و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای بوی بد دهان در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب