قلب و روح · راهنمای آموزشی
افسردگی در طب سنتی؛ گیاهان و دمنوشهای کمکی
برای افسردگی در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجیدند و بعد گیاه مناسب را دم میکردند؛ در این راهنما خربق سفید، خربق سیاه، افتیمون، کشوته و روش تهیهٔ قدمبهقدم آن آمده است. اندوه دراز و ترس بیسبب در مزاج سودا. «افسردگی» بیماری یا نشانهٔ جدی است؛ گیاه و دمنوش جایگزین دارو و آزمایش پزشک نیست.
افسردگی در طب سنتی چیست؟
حکما مالیخولیا را از گرمی، سردی، خشکی، تری یا سدّه میسنجیدند. اندوه دراز و ترس بیسبب در مزاج سودا درمان را به قوت بیمار و فصل میدادند.
در عطاری به آن «افسردگی» میگویند و در کتابهای طب سنتی گاهی «مالیخولیا» نوشته شده است. حکما آن را در دستهٔ قلب و روح بررسی میکردند و درمان را به قوت بیمار و فصل سال میسنجیدند.
بهترین گیاهان دارویی برای افسردگی
خربق سفید (مزاج گرم و خشک): خربق سفید در قفسهٔ عطار و مفردات برای مالیخولیا تاریخی و مالیخولیا تاریخی میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: سمی قوی؛ فقط ثبت تاریخی متون
خربق سیاه (مزاج گرم و خشک): خربق سیاه در قفسهٔ عطار و مفردات برای مالیخولیا تاریخی و مالیخولیا تاریخی میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: خربق سیاه را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
افتیمون (مزاج گرم و خشک): افتیمون در قفسهٔ عطار و مفردات برای سودا و مالیخولیا سنتی میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: افتیمون را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
کشوته (مزاج گرم و خشک): کشوته در قفسهٔ عطار و مفردات برای گرمی و سودا میآید. مزاجش گرم و خشک است. کاربرد در عطاری: کشوته را تازه و خوشبو از عطار بگیر؛ کهنه را برگردان.
طرز تهیهٔ دمنوش و دستور خانگی افسردگی
دستور ترکیبی مخصوصی ثبت نشده است؛ خربق سفید را طبق مراحل زیر برای خودتان آماده کنید.
این ماده را در خانه دم نکن و به کودک نده.
اگر در نسخهٔ قدیمی دیدی، معادل بیخطر را از عطار بپرس و با پزشک هماهنگ کن.
این دستور را برای مالیخولیا فقط برای خودتان آماده کنید و بدون نظر پزشک به دیگران ندهید.
اگر نشانه تازه، شدید یا همراه با تب و تنگی نفس است، گیاه را کنار بگذارید و به پزشک مراجعه کنید.
سخن حکیمان دربارهٔ افسردگی
ابن سینا در قانون: «سودای سوخته فکر را تیره میکند؛ تلطیف خون و روشنایی دل مقدم است.»
محمد بن زکریای رازی در الحاوی: «بسیاری از مالیخولیا با اصلاح غذا و خواب آغاز بهتری دارد تا داروی تند.»
اشتباههای رایج در درمان خانگی
نسخهٔ دیگران را برای افسردگی روی کودک یا سالمند تکرار نکنید.
دمنوش را پشت سر هم و پررنگ ننوشید؛ مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است. نبات و قند زیاد هم اثر دمنوش را کم میکند.
چه زمانی برای افسردگی باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص سنتی آموزشی است. بارداری، کودک و بیماری مزمن با پزشک.
خربق سفید در متون کهن آمده اما سمی، قوی یا غیرمجاز خانگی است. خوردن و جوشاندن خودسر ممنوع. فقط برای فهم کتابها ثبت شده.
پرسشهای پرتکرار
بهترین درمان خانگی برای افسردگی چیست؟
در طب سنتی اول گرمی یا سردی مزاج را میسنجند، بعد خربق سفید را طبق دستور همین صفحه آماده میکنند. مقدار کم و منظم بهتر از زیادهروی است.
افسردگی در طب سنتی چه نامی دارد؟
در کتابهای طب سنتی بیشتر «مالیخولیا» آمده است و «افسردگی» نامی است که امروز بیشتر استفاده میشود.
کدام گیاه عطاری برای افسردگی معروفتر است؟
خربق سفید با مزاج گرم و خشک. خربق سفید در قفسهٔ عطار و مفردات برای مالیخولیا تاریخی و مالیخولیا تاریخی میآید. مزاجش گرم و خشک است.
منبع این مطالب چیست؟
خواص گیاهان از کتابهای قانون ابن سینا، مخزنالادویه و تحفة المؤمنین گرفته شده است. روش دمکردن به زبان امروز بازنویسی شده و جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد.
آیا این دستور برای افسردگی در کودکان هم مناسب است؟
نه. به کودک داروی گیاهی تند یا مسهل قوی ندهید و برای شیرخوار بدون نظر پزشک هیچ دمنوشی آماده نکنید.
منابع این مطلب
ابن سینا — القانون فی الطب
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتابعقیلی خراسانی — مخزنالادویه
بازخوانی آموزشی از افعال و تدبیر همین کتاب؛ مقدار و ترتیب دمکردن برای خانه نوشته شده، نقل کلمه به کلمه از یک صفحه نیست.
قفسهٔ همین کتاب
این مطلب آموزشی است و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. آخرین بازبینی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ · روش تهیهٔ مطالب
